Ο τραχανάς αποτελεί ένα φαγητό με ιδιαίτερη αξία για πολλούς, φέρνοντας μνήμες από την παιδική ηλικία. Μια συνταγή που αναβιώνει τον τρόπο παρασκευής του τραχανά όπως τον έτρωγαν σε ένα χωριό της Κύπρου, περιλαμβάνει ζωμό από βραστή κότα και μεγάλα κομμάτια χαλούμι.
Η προετοιμασία του ζωμού
Βασικά βήματα για έναν πλούσιο ζωμό
Η διαδικασία ξεκινά με την προετοιμασία ενός καλού ζωμού. Τοποθετείται ολόκληρη η κότα σε μια κατσαρόλα. Προστίθενται κρεμμύδι, καρότο, σκόρδο, ντομάτα, θυμάρι και δάφνη, τα περισσότερα ολόκληρα ή χοντροκομμένα. Δεν είναι απαραίτητο να υπάρχουν όλα τα λαχανικά και τα μυρωδικά κάθε φορά, αλλά η φρέσκια δάφνη είναι μια αγαπημένη προσθήκη. Αν δεν υπάρχει φρέσκια, μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποξηραμένη.
Μόλις αρχίσει ο βρασμός, αφαιρείται προσεκτικά ο αφρός από την επιφάνεια. Στη συνέχεια, χαμηλώνεται η φωτιά και αφήνεται η κότα να σιγοβράσει. Το ξάφρισμα είναι σημαντικό τόσο για τη διαύγεια όσο και για τη γεύση του ζωμού και δεν πρέπει να παραλείπεται. Ο ζωμός είχε ανέκαθεν μεγάλη αξία στην παραδοσιακή κουζίνα, καθώς χρησιμοποιούνταν για την παρασκευή τραχανά ή πιλαφιού, αξιοποιώντας κάθε μέρος των υλικών.
Ο τραχανάς και η παράδοση
Αξιοποίηση υλικών και εποχικότητα
Ο ξινόχοντρος που χρησιμοποιείται στη συνταγή μπορεί να προέρχεται από το Ρέθυμνο, αλλά θυμίζει τον τραχανά που παρασκευαζόταν στην Κύπρο. Εκεί, χρησιμοποιούσαν το τελευταίο γάλα της εποχής, το άφηναν να ξινίσει και το έβραζαν με πλιγούρι μέχρι να σχηματιστεί ένα πηχτό μείγμα. Έπειτα, το χώριζαν σε κομμάτια και το στέγνωναν για να διατηρηθεί τον χειμώνα. Η παρασκευή τυριού και τραχανά ακολουθούσε τον κύκλο των ζώων και τη διαθεσιμότητα του γάλακτος, ενώ τα όσπρια ξεραίνονταν και φυλάγονταν για τους χειμερινούς μήνες, αναδεικνύοντας την αξία της οικιακής οικονομίας και της εποχικότητας.
Ολοκλήρωση της συνταγής
Οι τελευταίες πινελιές
Όταν ο ξινόχοντρος είναι σχεδόν έτοιμος στην κατσαρόλα, προστίθεται το χαλούμι κομμένο σε μεγάλα κομμάτια. Μια προσωπική προσθήκη είναι λίγο πρόβειο στραγγιστό γιαούρτι, το οποίο αν και δεν συνηθίζεται πολύ, προσθέτει μια ιδιαίτερη νότα. Στο τέλος, δοκιμάζεται το φαγητό, προστίθεται μπόλικο πιπέρι και ελάχιστο αλάτι, καθώς το χαλούμι έχει ήδη αλατίσει επαρκώς το φαγητό. Η νοστιμιά του φαγητού οφείλεται στην ποιότητα των υλικών και τη δουλειά των παραγωγών.
- Μια ολόκληρη κότα
- Κρεμμύδι
- Καρότο
- Σκόρδο
- Ντομάτα
- Θυμάρι
- Δάφνη (φρέσκια ή αποξηραμένη)
- Ξινόχοντρος τραχανάς
- Χαλούμι (κομμένο σε μεγάλα κομμάτια)
- Πρόβειο στραγγιστό γιαούρτι (προαιρετικά)
- Πιπέρι
- Ελάχιστο αλάτι
Το είδαμε στο Γαστρονόμος.
