Η ψυχική υγεία στον εργασιακό χώρο αναδεικνύεται σε ένα από τα πιο σοβαρά ζητήματα ασφάλειας στην Ευρώπη. Σχεδόν το 45% των εργαζομένων εκτίθεται σε παράγοντες, όπως η πίεση και το άγχος, που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχική τους υγεία.
Γιατί είναι δύσκολο να συζητηθεί το θέμα
Η απροθυμία για ανοιχτή συζήτηση
Παρά την έκταση του προβλήματος, υπάρχει μεγάλη δυσκολία να συζητηθεί ανοιχτά στους χώρους εργασίας. Τόσο οι εργαζόμενοι όσο και οι εργοδότες αναγνωρίζουν ότι ένα από τα βασικότερα εμπόδια είναι η απροθυμία να μιλήσουν για προβλήματα ψυχικής υγείας.
Ως αποτέλεσμα, ζητήματα όπως η εξουθένωση, το έντονο άγχος ή η πίεση αντιμετωπίζονται συχνά ως προσωπικό πρόβλημα του εργαζομένου, ενώ σε πολλές περιπτώσεις η αιτία βρίσκεται στον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο είναι οργανωμένη η εργασία.
Τι επιβαρύνει τους εργαζομένους
Οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι στην εργασία
Οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν πολύωρη εργασία, υψηλή ένταση, συνεχείς προθεσμίες, μεγάλο φόρτο, συναισθηματικά απαιτητικά καθήκοντα και δύσκολες σχέσεις στον χώρο εργασίας. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις, μπορεί να φτάνουν έως τον εκφοβισμό, την παρενόχληση, τη βία ή ακόμα και την απειλή βίας.
Σχεδόν οι μισοί εργαζόμενοι δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν σοβαρή πίεση χρόνου ή υπερβολικό φόρτο εργασίας. Η επιβάρυνση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στην προσωπική ζωή ή στην υγεία του εργαζομένου. Η κατάθλιψη που συνδέεται με την εργασία κοστίζει στην Ευρωπαϊκή Ένωση περισσότερα από 100 δισ. ευρώ τον χρόνο, αν συνυπολογιστούν οι αναρρωτικές άδειες, η χαμηλότερη παραγωγικότητα, οι δαπάνες υγείας και οι ευρύτερες κοινωνικές επιπτώσεις.
Πώς πρέπει να αντιμετωπίζεται η ψυχική υγεία
Πρόληψη και αλλαγή συνθηκών
Η λύση δεν είναι να ζητείται απλώς από τον εργαζόμενο να αντέξει περισσότερο ή να "διαχειριστεί καλύτερα" το στρες του. Η ψυχική υγεία πρέπει να αντιμετωπίζεται με την ίδια λογική που εφαρμόζεται και στους κινδύνους για τη σωματική υγεία. Πρώτα εντοπίζεται τι μπορεί να προκαλεί βλάβη και στη συνέχεια αλλάζουν οι συνθήκες ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος.
Αυτό μπορεί να σημαίνει διαφορετική οργάνωση της εργασίας, καλύτερη κατανομή του φόρτου, περιορισμό υπερβολικών ωραρίων ή έγκαιρη αντιμετώπιση προβληματικών σχέσεων και συμπεριφορών. Η πρόληψη πρέπει να ξεκινά από τον χώρο εργασίας και όχι μόνο από τον άνθρωπο που έχει ήδη εμφανίσει συμπτώματα. Όπως γίνεται εκτίμηση κινδύνου για ένα μηχάνημα, έτσι πρέπει να γίνεται και για τις συνθήκες που μπορούν να οδηγήσουν σε χρόνιο στρες ή εξουθένωση.
Η σημασία της συμμετοχής των εργαζομένων
Αποτελεσματικά μέτρα με τη συμβολή όλων
Παρά το γεγονός ότι η συμμετοχή των εργαζομένων θεωρείται κρίσιμη, περισσότεροι από τους μισούς δηλώνουν ότι στον χώρο δουλειάς κανείς δεν τους ρωτά ποιοι παράγοντες τους προκαλούν στρες. Η συμμετοχή των εργαζομένων δεν αποτελεί απλώς καλή πρακτική, αλλά υποχρέωση που προβλέπεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία. Παράλληλα, θεωρείται βασική προϋπόθεση ώστε τα μέτρα που λαμβάνονται για τη μείωση του εργασιακού στρες και των ψυχοκοινωνικών κινδύνων να είναι πραγματικά αποτελεσματικά.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε μια νέα καμπάνια, Healthy Workplaces, με στόχο να βοηθήσει τους εργοδότες να αναγνωρίζουν, να αξιολογούν και να αντιμετωπίζουν τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους.
Το είδαμε στο Iatropedia.
