Περίπου ένας στους επτά ανθρώπους παγκοσμίως, δηλαδή περίπου 1,2 δισεκατομμύρια, αντιμετωπίζει κάποια ψυχική διαταραχή. Ενώ υπάρχουν αποτελεσματικές μέθοδοι πρόληψης και θεραπείας, πολλοί δεν έχουν πρόσβαση στην απαραίτητη φροντίδα. Στην Ευρώπη, περίπου 140 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με κάποια κατάσταση ψυχικής υγείας, με έως και έναν στους τρεις να μην λαμβάνει την απαιτούμενη θεραπεία.
Η ανάγκη για κοινοτική φροντίδα
Η μετάβαση από τα ιδρύματα στην κοινότητα
Παρά τις προσπάθειες για στροφή προς την κοινοτική ψυχιατρική, μόνο ένα μικρό ποσοστό χωρών έχει ολοκληρώσει τη μετάβαση από τη μακροχρόνια ιδρυματική φροντίδα σε υπηρεσίες που παρέχονται εντός της κοινότητας. Αντίθετα, η πλειονότητα των χωρών βρίσκεται ακόμα στα αρχικά στάδια αυτής της αλλαγής. Σημαντικό είναι ότι σχεδόν οι μισές εισαγωγές σε ψυχιατρικά νοσοκομεία είναι ακούσιες, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό νοσηλειών διαρκεί πάνω από ένα έτος.
Η αποϊδρυματοποίηση δεν σημαίνει απλώς μείωση των ψυχιατρικών κρεβατιών. Σημαίνει τη μεταφορά της φροντίδας πιο κοντά στην καθημερινότητα του ατόμου, με υπηρεσίες εντός της κοινότητας, υποστήριξη για στέγαση και κοινωνική ένταξη, καθώς και συνεχή παρακολούθηση μετά την έξοδο από το νοσοκομείο.
Τρία βήματα για την αλλαγή του μοντέλου
Οδηγός για τη μετάβαση από τα ιδρύματα
Ένας νέος οδηγός έχει δημοσιευθεί για τη μετάβαση από τα ψυχιατρικά ιδρύματα σε κοινοτική ψυχική και κοινωνική φροντίδα. Η βασική προειδοποίηση είναι ότι η αποϊδρυματοποίηση δεν μπορεί να γίνει με το κλείσιμο των νοσοκομειακών δομών πριν εξασφαλιστεί η φροντίδα για τους ανθρώπους που φιλοξενούνται. Η μετάβαση οργανώνεται σε τρεις κύριες φάσεις:
- Σχεδιασμός: Περιλαμβάνει αλλαγές σε πολιτικές, νομοθεσία και χρηματοδότηση, καθώς και ένα σαφές σχέδιο για το πού θα μεταφερθεί η φροντίδα.
- Προετοιμασία: Αφορά την ανάπτυξη κοινοτικών υπηρεσιών, στεγαστικής και κοινωνικής υποστήριξης, και τη συνεργασία μεταξύ υγειονομικών και κοινωνικών υπηρεσιών.
- Παροχή: Εξασφαλίζει την ασφαλή έξοδο από το νοσοκομείο, τη συνέχεια της θεραπείας και την ουσιαστική συμμετοχή του ατόμου στη ζωή της κοινότητας.
Παράλληλα, προτείνονται τρεις αλλαγές εντός των ψυχιατρικών νοσοκομείων: μείωση των εισαγωγών και της διάρκειας νοσηλείας, βελτίωση του τρόπου φροντίδας κατά τη νοσηλεία και περισσότερες οργανωμένες εξόδους με πραγματική συνέχεια της θεραπείας.
Η αξία της προσωπικής εμπειρίας
Η φωνή των ανθρώπων με βιωμένη εμπειρία
Η αποϊδρυματοποίηση συνδέεται άμεσα με την αναγνώριση της αξίας της προσωπικής εμπειρίας. Η λογική είναι ότι η εμπειρία κάποιου που έχει ζήσει με κατάθλιψη, ψύχωση ή άλλη ψυχική διαταραχή και έχει νοσηλευτεί, αποτελεί σημαντικό μέρος της θεραπείας και της διαδικασίας ανάρρωσης.
Το είδαμε στο Iatropedia.
