Η κατάθλιψη μπορεί να εκδηλώνεται με παρόμοια συμπτώματα σε διαφορετικά άτομα, ωστόσο η ανταπόκριση στην ίδια θεραπεία συχνά διαφέρει. Μια πιθανή εξήγηση για αυτή τη διαφορά μπορεί να βρίσκεται στον κιρκάδιο ρυθμό, το εσωτερικό σύστημα του οργανισμού που ρυθμίζει τον ύπνο, την εγρήγορση, τη διάθεση και άλλες λειτουργίες.
Ένα ξεχωριστό προφίλ κατάθλιψης
Η σύνδεση με τον κιρκάδιο ρυθμό
Μια πρόσφατη μελέτη ανακάλυψε ένα συγκεκριμένο προφίλ κατάθλιψης που συνδέεται στενά με διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού. Αυτό το προφίλ, το οποίο οι ερευνητές ονομάζουν "κιρκάδιο υπότυπο", εντοπίστηκε σε περίπου έναν στους τέσσερις συμμετέχοντες σε μια μεγάλη έρευνα.
Οι επιστήμονες δεν το χαρακτηρίζουν ως επίσημα αναγνωρισμένο διαγνωστικό υπότυπο, αλλά προτείνουν ότι αυτή η ομάδα ατόμων παρουσιάζει αρκετά διακριτά χαρακτηριστικά που δικαιολογούν περαιτέρω μελέτη.
Σαν να ζει ο οργανισμός σε μόνιμο jet lag
Τα χαρακτηριστικά του κιρκάδιου υποτύπου
Οι ερευνητές περιγράφουν την κατάσταση σαν ο οργανισμός να δυσκολεύεται να προσαρμοστεί στο 24ωρο πρόγραμμα της καθημερινότητας. Για να αναγνωρίσουν αυτό το προφίλ, χρησιμοποίησαν έξι βασικά χαρακτηριστικά:
- Αλλαγές στα συμπτώματα ανάλογα με την εποχή.
- Πιο αργή ώρα ύπνου.
- Έντονο "κοινωνικό jet lag", δηλαδή μεγάλη διαφορά στις ώρες ύπνου μεταξύ εργάσιμων και μη εργάσιμων ημερών.
- Βραδινός χρονότυπος, που σημαίνει τάση για ύπνο αργότερα και μεγαλύτερη δραστηριότητα το βράδυ.
- Μεγαλύτερη διάρκεια ύπνου όταν υπάρχει η δυνατότητα.
- Έντονη κόπωση το πρωί.
Ουσιαστικά, το φυσικό ωράριο αυτών των ατόμων συχνά δεν συμβαδίζει με τις απαιτήσεις της εργασίας, του σχολείου και των κοινωνικών υποχρεώσεων. Όταν το κιρκάδιο σύστημα απορρυθμίζεται, μπορεί να επηρεαστούν ταυτόχρονα η διάθεση, ο ύπνος, η συγκέντρωση, ο μεταβολισμός και τα επίπεδα ενέργειας.
Πιο πρώιμη έναρξη και βαρύτερη κλινική εικόνα
Επιπλέον ευρήματα της μελέτης
Οι συμμετέχοντες με αυτό το κιρκάδιο προφίλ εμφάνιζαν κατά μέσο όρο κατάθλιψη σε μικρότερη ηλικία και ανέφεραν πιο σοβαρά κλινικά χαρακτηριστικά. Επίσης, είχαν υψηλότερη γενετική προδιάθεση για ορισμένες νευροαναπτυξιακές και ψυχικές διαταραχές, όπως η ΔΕΠΥ, καθώς και γενετικές συσχετίσεις με φλεγμονώδεις, καρδιαγγειακούς και μεταβολικούς παράγοντες.
Σε αυτή την ομάδα καταγράφονταν συχνότερα:
- Μανιακά ή υπομανιακά χαρακτηριστικά.
- Ψυχωτικού τύπου εμπειρίες.
- Αυτοκτονικότητα.
- Μεγαλύτερη ψυχολογική επιβάρυνση.
- Αύξηση βάρους κατά τη διάρκεια καταθλιπτικών επεισοδίων.
Αν και υπήρχε κάποια επικάλυψη με την "άτυπη κατάθλιψη", η οποία μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερο ύπνο, αυξημένη όρεξη και αύξηση βάρους, η επικάλυψη δεν ήταν πλήρης. Αυτό υποδηλώνει ότι οι δύο κατηγορίες μπορεί να μην είναι ταυτόσημες και ότι το κιρκάδιο προφίλ χρήζει ξεχωριστής κλινικής διερεύνησης.
Ανταπόκριση στη θεραπεία
Διαφορετικοί βιολογικοί μηχανισμοί
Ένα σημαντικό εύρημα της μελέτης αφορά τη θεραπεία. Οι συμμετέχοντες με κιρκάδιο προφίλ ανέφεραν μικρότερη αποτελεσματικότητα από δύο συχνές κατηγορίες αντικαταθλιπτικών, τα SSRI και τα SNRI, καθώς και περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα αντικαταθλιπτικά δεν λειτουργούν σε αυτούς τους ασθενείς, αλλά υποδεικνύει ότι σε μια υποομάδα ασθενών μπορεί να υπάρχουν διαφορετικοί βιολογικοί μηχανισμοί που επηρεάζουν την ανταπόκριση στη θεραπεία.
Το βασικό συμπέρασμα των ερευνητών είναι ότι η κατάθλιψη μπορεί να εμφανίζεται με παρόμοια συμπτώματα, αλλά να μην έχει την ίδια βιολογική βάση σε όλους τους ανθρώπους.
Το είδαμε στο Iatropedia.
