Σε πολλές οικογένειες με περισσότερα από ένα παιδιά, θεωρείται σχεδόν αυτονόητο ότι το μεγαλύτερο παιδί θα «ρίχνει μια ματιά» στο μικρότερο. Ωστόσο, η ψυχολόγος Μαρία Παραγιουδάκη θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα: Μέχρι πού φτάνει η βοήθεια και πού ξεκινά ένα βάρος που στερεί από το παιδί την παιδικότητά του;
Ο κίνδυνος του ρόλου του «φροντιστή»
Ενώ η συνεργασία και η αλληλοβοήθεια είναι αξίες σημαντικές, το να μετατρέπεται το πρωτότοκο παιδί σε φροντιστή μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις:
- Απώλεια παιδικότητας: Το παιδί σταματά να παίζει και να εξερευνά, καθώς είναι συνεχώς σε εγρήγορση.
- Άγχος και Πίεση: Ο φόβος μήπως συμβεί κάτι στο μικρότερο αδελφάκι δημιουργεί ένα δυσβάσταχτο αίσθημα ευθύνης.
- Ιεραρχική σχέση: Τα αδέλφια παύουν να είναι ισότιμα. Το μεγάλο γίνεται «αστυνόμος» και το μικρό «υπόλογο», κάτι που δηλητηριάζει τη σχέση τους.
Οι συνέπειες στην ενήλικη ζωή
Αυτά τα παιδιά, όταν μεγαλώσουν, συχνά κουβαλούν το «σύνδρομο του υπεύθυνου». Δυσκολεύονται να θέσουν όρια, βάζουν πάντα τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές τους και κινδυνεύουν συχνότερα από συναισθηματική εξουθένωση (burnout).
Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς;
Η ψυχολόγος είναι ξεκάθαρη: Οι γονείς είναι οι μόνοι ενήλικες στην οικογένεια και η κεντρική ευθύνη ανήκει αποκλειστικά σε αυτούς.
- Μην ξεχνάτε ότι το μεγαλύτερο παιδί παραμένει παιδί, όσο κι αν «ψήλωσε».
- Επιτρέψτε του να κάνει λάθη και να είναι ανέμελο.
- Προστατέψτε το από ρόλους που δεν του ανήκουν.
Το καλύτερο δώρο που μπορείτε να κάνετε στα παιδιά σας είναι να τους επιτρέψετε να είναι απλώς αδέλφια που παίζουν και μεγαλώνουν μαζί, χωρίς το βάρος της ευθύνης που ανήκει στους μεγάλους.
