Αναρωτήθηκες ποτέ γιατί κάποιοι άνθρωποι αποκτούν τεράστια επιρροή και followers στα social media με το που εμφανιστούν, ενώ άλλοι, εξίσου ικανοί, μένουν στην αφάνεια; Αν νομίζεις ότι φταίνε μόνο οι αλγόριθμοι, η ψυχολογία έχει μια διαφορετική, πολύ πιο βαθιά εξήγηση.
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι εξελικτικά προγραμματισμένος να αναζητά «οδηγούς». Δεν είναι θέμα τύχης, αλλά θέμα κύρους και επιβίωσης.
Το «Κύρος» ως μαγνήτης
Στην εξελικτική ψυχολογία, το κύρος δεν κερδίζεται με τη βία, αλλά με την εθελοντική αποδοχή. Ακολουθούμε κάποιον επειδή πιστεύουμε ότι έχει κάτι να μας προσφέρει: μια γνώση, μια δεξιότητα ή απλώς μια αισθητική που μας εμπνέει.
- Η Γνωστική Συντόμευση: Επειδή ο χρόνος μας είναι περιορισμένος, ο εγκέφαλός μας κάνει μια «έξυπνη» επιλογή: Αν τόσοι άνθρωποι τον ακολουθούν, μάλλον ξέρει τι λέει. Το πλήθος λειτουργεί ως σήμα ποιότητας.
- Going with the flow: Οι έρευνες δείχνουν ότι ακόμα και μικρές διαφορές στην αρχή δημιουργούν έναν αυτοενισχυόμενο κύκλο. Η δημοφιλία φέρνει δημοφιλία.
Η διαφορά από το ζωικό βασίλειο
Ενώ στα ζώα η ιεραρχία επιβάλλεται με τη δύναμη, στους ανθρώπους βασίζεται στις κοινωνικές και γνωστικές δεξιότητες. Η επιρροή στα social media διατηρείται μόνο όσο το άτομο συνεχίζει να προσφέρει «αξία» στην ομάδα του. Μόλις η αξιοπιστία χαθεί, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται αστραπιαία.
Ο ψηφιακός ενισχυτής
Τα likes και ο αριθμός των followers κάνουν το κύρος μετρήσιμο και ορατό. Αυτό επιταχύνει τα πάντα. Ωστόσο, υπάρχει μια παγίδα: το ψηφιακό κύρος δεν συνδέεται πάντα με την πραγματική ικανότητα. Η εμφάνιση, η σωστή χρονική συγκυρία και το "image building" συχνά κλέβουν την παράσταση από την ουσία.
Το συμπέρασμα: Το να ακολουθούμε το πλήθος δεν είναι πάντα παράλογο. Είναι ένας αρχέγονος μηχανισμός που μας βοήθησε να επιβιώσουμε, βρίσκοντας τους πιο ικανούς για να μας καθοδηγήσουν.
