Έχεις ξαναζήσει αυτή την αποπνικτική αίσθηση; Η μέρα φεύγει, η λίστα με τις δουλειές μεγαλώνει, κι εσύ ακόμα χαζεύεις στο κινητό, βρίσκεις δουλειές του σπιτιού που δεν υπήρχαν πριν λίγο, ή απλά κοιτάς το ταβάνι, αισθανόμενος μια παράλυση μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή. Και ξέρεις τι; Δεν είσαι ο μόνος. Αυτή η αίσθηση του "θα το κάνω μετά" που σε κυνηγάει σαν σκιά, είναι η αναβλητικότητα και είναι ο μεγαλύτερος κλέφτης του χρόνου σου.
Πολλές φορές, η αναβλητικότητα δεν είναι τεμπελιά. Είναι ένα περίπλοκο ψυχολογικό παιχνίδι που παίζεις με τον εαυτό σου, συχνά χωρίς να το καταλαβαίνεις. Σκέψου το. Πόσες φορές έχεις πει "από Δευτέρα θα αλλάξω τα πάντα", για να βρεθείς την επόμενη Δευτέρα ακριβώς στο ίδιο σημείο, με την ίδια αίσθηση απογοήτευσης;
Η παγίδα της "τέλειας στιγμής"
Μήπως περιμένεις την τέλεια στιγμή για να ξεκινήσεις κάτι; Την ιδανική διάθεση, την απόλυτη ηρεμία, το τέλειο περιβάλλον; Αυτή η αναζήτηση της τελειότητας είναι μια από τις πιο ύπουλες μορφές αναβλητικότητας. Στην πραγματικότητα, η "τέλεια στιγμή" δεν έρχεται ποτέ. Αντίθετα, αυτή η αναμονή σε κρατάει στάσιμο.
Σκέψου πόσες φορές έχεις αναβάλει μια σημαντική εργασία, λέγοντας στον εαυτό σου "μόλις τελειώσω αυτό το επεισόδιο, ή μόλις απαντήσω σε αυτό το email, θα ξεκινήσω". Και κάπως έτσι, ένα επεισόδιο γίνεται τρία, ένα email οδηγεί σε άλλα δέκα.
Η αλήθεια είναι ότι η δράση δημιουργεί την ορμή, όχι το αντίθετο.
Ξεχνάς τι είναι η "μικρή νίκη";
Όταν μια δουλειά μοιάζει βουνό, είναι φυσικό να αισθάνεσαι αποθαρρυμένος πριν καν ξεκινήσεις. Το λάθος εδώ είναι ότι προσπαθείς να καταπιείς όλο το "βουνό" με τη μία. Δεν έχεις μάθει να σπας τις μεγάλες εργασίες σε μικρότερα, διαχειρίσιμα βήματα.
Φαντάσου ότι πρέπει να γράψεις μια έκθεση. Αντί να σκέφτεσαι "πρέπει να γράψω 20 σελίδες", σκέψου "σήμερα θα βρω τις πηγές", "αύριο θα φτιάξω το περίγραμμα", "μεθαύριο θα γράψω την εισαγωγή". Κάθε ένα από αυτά είναι μια μικρή νίκη που σε ωθεί προς τον τελικό στόχο.
Μην υποτιμάς τη δύναμη των μικρών, σταθερών βημάτων.
Αυτές οι μικρές επιτυχίες χτίζουν αυτοπεποίθηση και μειώνουν το αίσθημα του φόβου ή της υπερβολικής προσπάθειας που συχνά συνοδεύει μεγάλες εργασίες. Είναι σαν να σκαρφαλώνεις ένα βουνό, πατώντας σε κάθε μικρό βραχάκι αντί να προσπαθείς να πηδήξεις στην κορυφή.
Ο εχθρός σου δεν είναι η δουλειά, είναι η αβεβαιότητα
Πολύ συχνά, αναβάλλεις επειδή δεν ξέρεις ακριβώς από πού να αρχίσεις ή τι ακριβώς πρέπει να κάνεις. Αυτή η αβεβαιότητα δημιουργεί άγχος, και το άγχος οδηγεί στην αποφυγή. Είναι πιο εύκολο να κάνεις οτιδήποτε άλλο, παρά να αντιμετωπίσεις αυτό που σε κάνει να αισθάνεσαι ανασφαλής.
Έχεις βρεθεί ποτέ να κάνεις κάτι εντελώς άσχετο, απλά για να αποφύγεις μια δουλειά που απαιτεί σκέψη και οργάνωση; Αυτό είναι το κλασικό παράδειγμα. Ο εγκέφαλός σου ψάχνει μια γρήγορη "δόση" ανακούφισης από το δυσάρεστο συναίσθημα της αβεβαιότητας.
Η επόμενη φορά που θα νιώσεις αναβλητικότητα, ρώτα τον εαυτό σου: "Τι ακριβώς είναι αυτό που με φοβίζει ή με μπερδεύει σε αυτή τη δουλειά;"
Μόλις εντοπίσεις την πηγή της αβεβαιότητας, μπορείς να την αντιμετωπίσεις. Αν δεν ξέρεις πώς να κάνεις κάτι, αναζήτησε πληροφορίες. Αν η δουλειά είναι πολύπλοκη, σπάσε την σε μικρότερα κομμάτια. Η δράση, ακόμα και η μικρή, καταπολεμά την αβεβαιότητα.
Η παραπλάνηση των "πολλών πραγμάτων"
Μια άλλη κοινή παγίδα είναι η υπερβολική εστίαση σε "πολλά πράγματα". Αισθάνεσαι κατακλυσμένος από ένα σωρό μικροδουλειές, emails, τηλέφωνα, και αναρωτιέσαι από πού να αρχίσεις. Καταλήγεις να πηδάς από τη μία δουλειά στην άλλη, κάνοντας λίγα από όλα, αλλά τίποτα ουσιαστικό.
Αυτό είναι ένα είδος "επιφανειακής παραγωγικότητας" που σε κάνει να νιώθεις ότι κάνεις πολλά, ενώ στην πραγματικότητα δεν προχωράς πραγματικά. Είναι σαν να τρέχεις σε διάδρομο: ιδρώνεις, κουράζεσαι, αλλά δεν φτάνεις πουθενά.
Πρέπει να μάθεις να λες "όχι" σε πράγματα που σε αποσπούν από τους πραγματικούς σου στόχους.
Η λύση εδώ είναι η ιεράρχηση. Ποιες είναι οι 1-3 δουλειές που θα έχουν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο σήμερα; Εστίασε σε αυτές. Ακόμα κι αν έχεις 20 emails να απαντήσεις, αν απαντήσεις στα 3 πιο σημαντικά, έχεις κάνει περισσότερα από το να προσπαθείς να τα απαντήσεις όλα μισο-κατανοητά.
Η δύναμη της απομόνωσης (ναι, ακόμα και στην Ελλάδα!)
Ζούμε σε μια εποχή συνεχών ειδοποιήσεων. Το κινητό χτυπάει, το email έρχεται, τα social media σε τραβούν. Αυτός ο συνεχής θόρυβος διασπά την προσοχή σου και κάνει σχεδόν αδύνατο να συγκεντρωθείς σε μια εργασία που απαιτεί βαθιά σκέψη.
Πόσες φορές έχεις προσπαθήσει να δουλέψεις, αλλά κάθε λίγα λεπτά το κινητό σου "φωνάζει" για κάτι καινούργιο; Αυτό δεν είναι παραγωγικότητα, είναι αυτοκαταστροφή. Ο εγκέφαλός σου δεν μπορεί να κάνει multitasking πραγματικά. Κάθε φορά που αλλάζεις εργασία, χάνεις χρόνο και ενέργεια.
Η αληθινή παραγωγικότητα απαιτεί περιόδους εστιασμένης, αδιάσπαστης εργασίας.
Δοκίμασε να απομονωθείς για 30-60 λεπτά. Κλείσε τις ειδοποιήσεις, βάλε το κινητό στο αθόρυβο ή ακόμα και σε άλλο δωμάτιο. Πες στους γύρω σου ότι δεν πρέπει να σε ενοχλήσουν. Αυτή η "απομόνωση" θα σου επιτρέψει να μπεις σε κατάσταση ροής και να ολοκληρώσεις εργασίες πολύ πιο γρήγορα και αποτελεσματικά.
Η αλήθεια για την "καλή" και την "κακή" αναβλητικότητα
Μήπως νομίζεις ότι κάθε αναβολή είναι κακή; Κι όμως, υπάρχει και η "καλή" αναβλητικότητα. Τι εννοώ; Σκέψου την περίπτωση που αναβάλλεις μια δουλειά για να κάνεις κάτι άλλο, πιο σημαντικό ή πιο επείγον. Αυτό δεν είναι αναβλητικότητα, είναι στρατηγική.
Το πρόβλημα είναι όταν αναβάλλεις επειδή φοβάσαι, είσαι κουρασμένος, ή απλά δεν θέλεις να το κάνεις, και αντικαθιστάς την ουσιαστική δουλειά με άσκοπες δραστηριότητες. Αυτή είναι η "κακή" αναβλητικότητα που σε κρατάει πίσω.
Μάθε να ξεχωρίζεις πότε κάνεις μια έξυπνη στρατηγική αναβολή και πότε απλά αποφεύγεις.
Η συνειδητοποίηση είναι το πρώτο βήμα. Όταν καταλαβαίνεις γιατί αναβάλλεις, μπορείς να αλλάξεις την προσέγγισή σου. Μην κατηγορείς τον εαυτό σου, αλλά προσπάθησε να καταλάβεις τους μηχανισμούς πίσω από την αναβλητικότητά σου. Είναι ένα πρόβλημα που μπορεί να λυθεί, αρκεί να αντιμετωπίσεις τις πραγματικές του αιτίες.
Το να γίνεις πιο αποτελεσματικός δεν είναι ένα μαγικό κόλπο. Είναι μια συνειδητή προσπάθεια να κατανοήσεις τον εαυτό σου, να αναγνωρίσεις τις παγίδες που πέφτεις, και να εφαρμόσεις έξυπνες στρατηγικές για να τις ξεπεράσεις. Ξεκίνα σήμερα, με ένα μικρό, διαχειρίσιμο βήμα.
