Πώς να διαχειριστείς τις κοινωνικές σου υποχρεώσεις χωρίς να εξαντληθείς

Μια γυναίκα κάθεται προβληματισμένη σε ένα τραπέζι, κοιτάζοντας το ημερολόγιό της, με στοίβες προσκλήσεων τριγύρω.

Στέκεσαι μπροστά στον καθρέφτη, κοιτάς το πρόσωπό σου που μοιάζει πιο κουρασμένο από ποτέ, και αναρωτιέσαι: «Πώς γίνεται να έχω τόσες υποχρεώσεις και να νιώθω έτσι;». Η εβδομάδα σου είναι ένας ατελείωτος χορός από γενέθλια, βαφτίσια, γιορτές, «έλα για ένα καφεδάκι» και «πάμε για ποτάκι», και εσύ νιώθεις ότι απλώς προσπαθείς να μην πνιγείς.

Μην ανησυχείς, δεν είσαι μόνος. Η πίεση να είσαι παντού, να τα κάνεις όλα, και να δείχνεις πάντα χαρούμενος είναι εξουθενωτική. Αλλά υπάρχει τρόπος να ανακτήσεις τον έλεγχο.

Ο φόβος του «όχι» και η παγίδα της υπερ-δέσμευσης

Γιατί δυσκολεύεσαι τόσο να πεις «όχι»; Είναι ο φόβος μήπως απογοητεύσεις κάποιον; Μήπως χάσεις κάτι σημαντικό; Η αλήθεια είναι ότι αυτή η προσπάθεια να ευχαριστήσεις τους πάντες, οδηγεί συχνά στο αντίθετο αποτέλεσμα: εξουθένωση και δυσαρέσκεια.

Πολλές φορές, συμφωνείς σε πράγματα που δεν θέλεις ή δεν προλαβαίνεις, απλά και μόνο επειδή νιώθεις υποχρεωμένος. Αυτό είναι μια κλασική παγίδα.

Έχεις αναρωτηθεί πόση ενέργεια σπαταλάς προσπαθώντας να συμβιβαστείς;

Η τέχνη του να ορίζεις προτεραιότητες (και να τις τηρείς)

Το πρώτο βήμα είναι να καταλάβεις τι είναι πραγματικά σημαντικό για σένα. Δεν μπορείς να είσαι παντού και να κάνεις τα πάντα. Και αυτό είναι απολύτως εντάξει.

Κοίταξε τις κοινωνικές σου υποχρεώσεις σαν να είναι έργα. Ποια έργα σου δίνουν χαρά, ενέργεια και νόημα; Ποια σε αφήνουν άδειο και αγχωμένο;

Η αλήθεια είναι σκληρή: δεν είναι όλες οι κοινωνικές επαφές ίδιες.

Ξεκίνα να λες «ναι» σε αυτά που πραγματικά θες και «όχι» ή «ίσως άλλη φορά» σε αυτά που σε βαραίνουν. Αυτό δεν σε κάνει αδιάφορο, σε κάνει έξυπνο.

Αναγνώρισε τα σημάδια της υπερφόρτωσης

Πότε ήταν η τελευταία φορά που ένιωσες πραγματικά ξεκούραστος μετά από μια κοινωνική εκδήλωση; Αν η απάντηση είναι «ποτέ» ή «δεν θυμάμαι», τότε ξέρεις ότι έχεις ξεπεράσει τα όριά σου.

Τα σημάδια είναι εκεί: η συνεχής κούραση, η ευερεθιστότητα, η έλλειψη διάθεσης για οτιδήποτε, ακόμη και η αίσθηση ότι «δεν αντέχω άλλο».

Αγνοείς συστηματικά αυτά τα σημάδια, με δικό σου κόστος.

Δημιούργησε το δικό σου «απόρρητο ημερολόγιο» κοινωνικών εκδηλώσεων

Φαντάσου ότι έχεις ένα ημερολόγιο, αλλά όχι για δουλειές. Για τις κοινωνικές σου υποχρεώσεις. Πριν πεις «ναι» σε κάτι, άνοιξέ το.

Σημείωσε την εκδήλωση, ποιος σε κάλεσε, και πώς νιώθεις γι’ αυτήν. Αν νιώθεις ένα βάρος και μόνο στη σκέψη της, ίσως είναι καλύτερο να το παραλείψεις.

Αυτή η απλή πράξη καταγραφής μπορεί να σου δώσει τρομερή διαύγεια.

Δώσε στον εαυτό σου χρόνο να «επεξεργαστεί» την πρόσκληση. Μην απαντάς αμέσως. Πες «θα το δω και θα σου πω».

Η στρατηγική του «ποιοτικότερο, όχι περισσότερο»

Μήπως πιστεύεις ότι όσο περισσότερες κοινωνικές επαφές έχεις, τόσο καλύτερος είσαι; Αυτό είναι μια μεγάλη παρανόηση.

Είναι πολύ πιο σημαντικό να έχεις λίγες, ποιοτικές και ουσιαστικές επαφές, παρά πολλές επιφανειακές. Σκέψου τους φίλους σου. Πόσοι είναι αυτοί που πραγματικά σε καταλαβαίνουν και σε γεμίζουν ενέργεια;

Η ποιότητα των σχέσεών σου είναι πιο σημαντική από την ποσότητα.

Επένδυσε χρόνο και ενέργεια στους ανθρώπους που σε κάνουν να νιώθεις καλά, όχι σε αυτούς που σε αδειάζουν.

Πώς να λες «όχι» με χάρη (και χωρίς ενοχές)

Το «όχι» δεν είναι κάτι αρνητικό. Είναι μια δήλωση των ορίων σου. Και τα όρια είναι υγιή.

Μπορείς να πεις: «Σε ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση, αλλά δυστυχώς δεν μπορώ να έρθω αυτή τη φορά. Ελπίζω να περάσετε υπέροχα!». Δεν χρειάζεται να δώσεις δικαιολογίες.

Το να είσαι ειλικρινής και ευγενικός είναι το κλειδί.

Αν νιώθεις άβολα, θυμήσου γιατί το κάνεις: για την δική σου ευημερία.

Επαναπροσδιορισμός της «κοινωνικότητας»

Τι σημαίνει πραγματικά να είσαι κοινωνικός; Σημαίνει να δέχεσαι κάθε πρόσκληση, να είσαι πάντα ο πρώτος που λέει «ναι», να γεμίζεις κάθε σου κενό με κόσμο;

Ή μήπως σημαίνει να είσαι παρών στις στιγμές που έχουν πραγματική σημασία για σένα και τους αγαπημένους σου; Να δίνεις ποιοτικό χρόνο, όχι απλώς παρόν;

Η κοινωνική σου ζωή δεν πρέπει να σου κλέβει την ενέργεια, αλλά να σου την προσφέρει.

Αντιμετώπισε τις κοινωνικές σου υποχρεώσεις με στρατηγική, όχι με πανικό. Θέσε προτεραιότητες, μάθε να λες «όχι» και επικεντρώσου στην ποιότητα. Έτσι, θα μπορέσεις να απολαύσεις τις στιγμές που πραγματικά θες, χωρίς να νιώθεις ότι σε καταπίνει η υποχρέωση.

Φωτογραφία της Χαρούλα Π.

Η Χαρούλα διαθέτει περισσότερα από 18 χρόνια εμπειρίας στον κόσμο του ψηφιακού περιεχομένου. Η γραφή της κινείται με άνεση ανάμεσα σε παράξενες ιστορίες που προκαλούν τη φαντασία, πρακτικά life hacks που απλουστεύουν την καθημερινότητα, αλλά και αναλύσεις για τις σχέσεις και την ψυχολογία.