Ο ταξινομικός αριθμός που βλέπεις στην ράχη κάθε βιβλίου στη βιβλιοθήκη δεν είναι τυχαίος, είναι στην ουσία η "διεύθυνση" του βιβλίου μέσα στον τεράστιο λαβύρινθο των ραφιών. Αυτός ο κωδικός είναι το μυστικό για να βρεις αυτό που ψάχνεις και να το επιστρέψεις μετά στην σωστή του θέση.
Το σύστημα λειτουργεί σαν ένας πολύ οργανωμένος χάρτης, όπου κάθε βιβλίο παίρνει έναν μοναδικό αριθμό βασισμένο στο θέμα του, τον συγγραφέα του και κάποιες φορές, στην ημερομηνία έκδοσής του. Έτσι, όλα τα βιβλία που μιλάνε για το ίδιο πράγμα βρίσκονται μαζί, και μέσα σε αυτά τα θέματα, είναι τακτοποιημένα αλφαβητικά ανά συγγραφέα, σαν να έχει το καθένα τη δική του αριθμημένη θέση.
Οι αριθμοί και τα γράμματα
Στις περισσότερες δημόσιες βιβλιοθήκες, στην Ελλάδα και αλλού, χρησιμοποιείται ένα σύστημα που λέγεται Δεκαδική Ταξινόμηση Dewey. Είναι ένα σύστημα που ξεκινάει με τρεις αριθμούς, από το 000 μέχρι το 999, και ο καθένας αντιστοιχεί σε μια μεγάλη κατηγορία γνώσης. Για παράδειγμα, τα 300 είναι για τις κοινωνικές επιστήμες, τα 600 για την τεχνολογία και τις εφαρμοσμένες επιστήμες, και τα 800 για τη λογοτεχνία.
Μετά τους βασικούς τρεις αριθμούς, θα δεις συνήθως μια τελεία και άλλους αριθμούς. Αυτοί οι αριθμοί μετά την τελεία κάνουν την ταξινόμηση ακόμα πιο συγκεκριμένη. Για παράδειγμα, αν το 800 είναι η λογοτεχνία, το 889.3 μπορεί να είναι η σύγχρονη ελληνική πεζογραφία. Όσο περισσότεροι αριθμοί μετά την τελεία, τόσο πιο εξειδικευμένο είναι το θέμα του βιβλίου.
Κάτω από αυτούς τους αριθμούς, θα δεις συνήθως ένα γράμμα και άλλους αριθμούς, όπως "Κ45". Αυτό το κομμάτι λέγεται "αριθμός Cutter" και είναι συνήθως φτιαγμένο από το πρώτο γράμμα του επωνύμου του συγγραφέα, ακολουθούμενο από αριθμούς που βοηθούν στην αλφαβητική ταξινόμηση των βιβλίων του ίδιου θέματος. Έτσι, αν έχεις πολλά βιβλία για την ελληνική πεζογραφία, αυτά θα μπουν σε αλφαβητική σειρά ανά συγγραφέα.
Κάποιες φορές, μπορεί να δεις και την χρονολογία έκδοσης του βιβλίου στο τέλος του αριθμού. Αυτό βοηθάει ακόμα περισσότερο, ειδικά σε θέματα που εξελίσσονται γρήγορα, να βρίσκεις την πιο πρόσφατη έκδοση ενός βιβλίου.
Όλο αυτό το σύστημα, λοιπόν, εξασφαλίζει ότι όταν πας στη βιβλιοθήκη και ψάχνεις ένα βιβλίο, ο αριθμός του σε οδηγεί κατευθείαν στο σωστό ράφι, στη σωστή ομάδα θεμάτων και, τέλος, στη σωστή θέση ανάμεσα στα άλλα βιβλία. Είναι σαν να έχει κάθε βιβλίο τη δική του μοναδική διεύθυνση, που το ξεχωρίζει από όλα τα άλλα εκατομμύρια βιβλία.
Το σύστημα της Δεκαδικής Ταξινόμησης Dewey επινοήθηκε από τον Melvil Dewey το 1876, όταν ήταν μόλις 21 ετών. Ο Dewey ήθελε να βρει έναν τρόπο να οργανώσει τα βιβλία της βιβλιοθήκης του κολεγίου του, ώστε να είναι εύκολα προσβάσιμα σε όλους. Το σύστημά του έγινε γρήγορα δημοφιλές και σήμερα χρησιμοποιείται σε περισσότερες από 200.000 βιβλιοθήκες σε 135 χώρες.
