Η ακίδα γείωσης που βλέπεις στην πρίζα δεν είναι εκεί για διακόσμηση, αλλά για να σε προστατεύει από ένα πιθανό ηλεκτροπληξία, διοχετεύοντας το επικίνδυνο ρεύμα μακριά από σένα και τις συσκευές σου. Αυτός ο σιωπηλός φύλακας φροντίζει ώστε το ηλεκτρικό ρεύμα να ακολουθεί πάντα τον ασφαλέστερο δρόμο.
Φαντάσου το εξής: κάθε ηλεκτρική συσκευή έχει δύο καλώδια που φέρνουν το ρεύμα (φάση και ουδέτερο). Κάποιες συσκευές, ειδικά αυτές με μεταλλικό περίβλημα, έχουν κι ένα τρίτο καλώδιο, αυτό της γείωσης. Αυτό το καλώδιο συνδέεται με το μεταλλικό περίβλημα της συσκευής και καταλήγει στην ακίδα γείωσης της πρίζας.
Αν, για κάποιο λόγο, χαλάσει η μόνωση μέσα στη συσκευή και το ρεύμα ακουμπήσει το μεταλλικό περίβλημα, τότε αυτό γίνεται επικίνδυνο. Χωρίς γείωση, αν ακουμπήσεις τη συσκευή, το ρεύμα θα περάσει μέσα από το σώμα σου για να βρει δρόμο προς τη γη, προκαλώντας ηλεκτροπληξία.
Εδώ μπαίνει η ακίδα γείωσης. Η ακίδα, κατασκευασμένη συνήθως από ορείχαλκο ή επινικελωμένο ορείχαλκο για άριστη αγωγιμότητα και αντοχή στη διάβρωση, είναι σχεδιασμένη ώστε να έρχεται σε επαφή με τα μεταλλικά ελάσματα γείωσης που βρίσκονται στα πλάγια του βύσματος της συσκευής, πριν ακόμα οι ακροδέκτες φάσης και ουδέτερου συνδεθούν πλήρως. Αυτή η προτεραιότητα στη σύνδεση της γείωσης διασφαλίζει ότι, σε περίπτωση βλάβης, η προστασία είναι άμεση. Το καλώδιο γείωσης από τη συσκευή συνδέεται με την ακίδα στην πρίζα, η οποία με τη σειρά της συνδέεται με ένα παχύ καλώδιο που καταλήγει σε έναν μεταλλικό πάσσαλο, θαμμένο βαθιά στο έδαφος, έξω από το σπίτι σου. Αυτός ο πάσσαλος είναι η "γή" του συστήματος.
Όταν λοιπόν το ρεύμα διαρρεύσει στο μεταλλικό περίβλημα της συσκευής, αντί να περιμένει εσένα να το ακουμπήσεις, βρίσκει έναν πολύ πιο εύκολο δρόμο. Μέσω του καλωδίου γείωσης και της ακίδας, οδηγείται κατευθείαν στον πάσσαλο και από εκεί στη γη. Η γη λειτουργεί σαν ένας απέραντος αποδέκτης ρεύματος, που μπορεί να απορροφήσει όση ενέργεια κι αν φτάσει εκεί, χωρίς κίνδυνο.
Το ρεύμα, όπως ξέρεις, ψάχνει πάντα τον δρόμο με τη λιγότερη αντίσταση. Το ανθρώπινο σώμα έχει αντίσταση, ενώ το καλώδιο γείωσης έχει πολύ μικρότερη. Έτσι, όταν γίνεται διαρροή, το μεγαλύτερο μέρος του ρεύματος περνάει από τη γείωση. Αυτό το ξαφνικό ρεύμα που φεύγει προς τη γη, ενεργοποιεί επίσης τον γενικό διακόπτη διαρροής έντασης (ΔΔΕ) στο πίνακα του σπιτιού σου, ο οποίος "πέφτει" και κόβει αμέσως την παροχή ρεύματος, προσφέροντας ένα δεύτερο επίπεδο προστασίας.
Η λειτουργία και η ιστορία της ακίδας γείωσης
Αυτή η μορφή γείωσης, με την ακίδα στην πρίζα, γνωστή και ως σύστημα Schuko (από το γερμανικό Schutz-Kontakt, που σημαίνει προστατευτική επαφή), καθιερώθηκε αρχικά στη Γερμανία γύρω στο 1925 και υιοθετήθηκε ευρέως στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες κατά τις δεκαετίες που ακολούθησαν, αποτελώντας πλέον το πρότυπο για την ασφάλεια των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων. Είναι η πιο συνηθισμένη μορφή στην Ελλάδα και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Υπάρχουν και άλλες μορφές, όπως αυτές που χρησιμοποιούνται στην Αμερική, όπου η γείωση γίνεται μέσω μιας τρίτης τρύπας στην πρίζα. Όμως η αρχή λειτουργίας είναι πάντα η ίδια: να προσφέρει έναν ασφαλή δρόμο στο ρεύμα, μακριά από τον άνθρωπο.
