Το καπέλο της καμινάδας έχει αυτή τη συγκεκριμένη μορφή με τη στέγη και τα πλευρικά ανοίγματα για να προστατεύει το εσωτερικό της καμινάδας από τα καιρικά φαινόμενα και τα ξένα σώματα, επιτρέποντας παράλληλα τον ομαλό εξαερισμό του καπνού.
Ενώ το μεταλλικό πλέγμα είναι συνήθως από γαλβανισμένο χάλυβα ή ανοξείδωτο, το ίδιο το καπέλο της καμινάδας κατασκευάζεται συχνά από ανθεκτικά υλικά όπως γαλβανισμένος χάλυβας, ανοξείδωτος χάλυβας, χαλκός ή αλουμίνιο. Η επιλογή του υλικού εξαρτάται από παράγοντες όπως η αντοχή στη διάβρωση, η αισθητική και το κόστος, με τον ανοξείδωτο χάλυβα και τον χαλκό να προσφέρουν εξαιρετική μακροζωία και αντοχή στις καιρικές συνθήκες.
Η στέγη, συνήθως κωνική ή πυραμιδοειδής, λειτουργεί ως ομπρέλα, εμποδίζοντας βροχή, χιόνι και χαλάζι να πέσουν στην καμινάδα. Χωρίς αυτή την προστασία, το νερό θα προκαλούσε σοβαρές ζημιές στο εσωτερικό, διάβρωση, υγρασία, και δυσλειτουργία του συστήματος θέρμανσης.
Ο σχεδιασμός του καπέλου, με στέγη και πλευρικά ανοίγματα, βελτιστοποιεί την κίνηση του καπνού. Η στέγη δημιουργεί "αεροδυναμική αναρρόφηση": ο αέρας που κινείται γύρω της, ειδικά με άνεμο, δημιουργεί χαμηλή πίεση, βοηθώντας στην "έλξη" του καπνού προς τα έξω. Επίσης, εμποδίζει τους ισχυρούς πλάγιους ανέμους να προκαλέσουν οπισθοδρόμηση καπνού στο σπίτι.
Τα πλευρικά ανοίγματα, κάτω από τη στέγη, επιτρέπουν την έξοδο του καπνού. Είναι αρκετά μεγάλα για τον καπνό, αλλά συχνά καλύπτονται με μεταλλικό πλέγμα για να εμποδίζουν την είσοδο πουλιών, εντόμων, φύλλων ή άλλων σκουπιδιών που θα μπορούσαν να φράξουν την έξοδο.
Το μεταλλικό πλέγμα
Το μεταλλικό πλέγμα, από γαλβανισμένο ή ανοξείδωτο χάλυβα, είναι μια σημαντική ασπίδα. Αποτρέπει πουλιά, κλαδιά και σκουπίδια να φράξουν την καμινάδα, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε συσσώρευση μονοξειδίου του άνθρακα. Εξασφαλίζει την ανεμπόδιστη έξοδο καπνού και αέρα, ενώ ταυτόχρονα εμποδίζει τις σπίθες από το τζάκι να προκαλέσουν πυρκαγιά σε στέγες ή εύφλεκτα υλικά, ειδικά σε περιόδους ξηρασίας.
Η εξέλιξη του καπέλου της καμινάδας, από απλά καλύμματα σε σύνθετα μεταλλικά σχέδια με αρχές αεροδυναμικής, άρχισε να υιοθετείται ευρέως κατά τον 18ο και 19ο αιώνα. Η βασική του αρχή παραμένει η προστασία και η ασφαλής λειτουργία του συστήματος θέρμανσης. Στην Ελλάδα, ειδικά, η σωστή επιλογή και τοποθέτηση του καπέλου είναι σημαντική για την καλή λειτουργία του τζακιού και την ασφάλεια του σπιτιού.
