Η σκηνοθέτρια Αικατερίνη Παπαγεωργίου επιστρέφει με τη θεατρική μεταφορά του γνωστού δυστοπικού μυθιστορήματος του Άλντους Χάξλεϊ, "Ένας θαυμαστός καινούργιος κόσμος". Το έργο ανεβαίνει στη σκηνή του "Δίπυλον" και εξετάζει πώς η επίπλαστη ευτυχία μπορεί να υπερισχύσει της ελευθερίας, σε μια εποχή που η Ευρώπη αντιμετωπίζει προκλήσεις.
Η διαχρονική επικαιρότητα του έργου
Από τη Μεγάλη Ύφεση στο σήμερα
Όταν ο Άλντους Χάξλεϊ έγραψε το "Ένας θαυμαστός καινούργιος κόσμος" πριν από 94 χρόνια, η Αμερική βίωνε οικονομική κρίση και πολιτικές αναταραχές. Το μυθιστόρημα περιέγραφε έναν κόσμο όπου η αναζήτηση της ηδονής, η δημιουργία νέων επιθυμιών, η ασφάλεια, η υπερκατανάλωση και η τεχνολογική πρόοδος αποτελούσαν τις βασικές αξίες ενός Παγκόσμιου Κράτους. Αυτή η δυστοπική απεικόνιση τάραξε τις συνειδήσεις των αναγνωστών και της λογοτεχνικής κοινότητας.
Σήμερα, με την ανθρωπότητα να βιώνει τις δικές της προκλήσεις, η Αικατερίνη Παπαγεωργίου αναμετράται με το παρόν. Σε μία από τις σπάνιες μεταφορές του έργου στην ελληνική σκηνή, η σκηνοθέτρια θέτει ερωτήματα για την εποχή μας, η οποία, όπως επισημαίνει, τείνει προς τον ολοκληρωτισμό.
Η ψευδαίσθηση της ελευθερίας
Αθέατοι μηχανισμοί ελέγχου
Η σκηνοθέτρια σχολιάζει ότι το φανταστικό σενάριο του Χάξλεϊ είναι πλέον ανησυχητικά οικείο. Οι μηχανισμοί ελέγχου έχουν γίνει αθέατοι και πολλαπλοί, από τα Κοινωνικά Δίκτυα και την Τεχνητή Νοημοσύνη, μέχρι τον καταιγισμό πληροφοριών, τις υποσχέσεις για ευταξία και την επίπλαστη ευτυχία της κατανάλωσης. Η Αικατερίνη Παπαγεωργίου τονίζει ότι καλλιεργούμε την ψευδαίσθηση της ελευθερίας, επειδή δεν υπάρχουν εμφανείς δυνάμεις βίας και καταστολής, αλλά στην πραγματικότητα ζούμε σε ένα καθεστώς ανελευθερίας.
Η δομή της παράστασης
Ανθρώπινη φύση και κοινωνικές κάστες
Η διασκευή του μυθιστορήματος έχει ανατεθεί στην Έλενα Τριανταφυλλοπούλου, η οποία διατηρεί τη δομή του πρωτότυπου, δίνοντάς του μια νέα τροπή. Ο Χάξλεϊ, επηρεασμένος από την έκρηξη της μαζικής παραγωγής, δημιούργησε μια αλληγορία όπου οι άνθρωποι δεν γεννιούνται, αλλά κατασκευάζονται. Η κοινωνία είναι οργανωμένη σε αυστηρές κάστες, από τις υψηλότερες έως τις χαμηλότερες. Ανεξάρτητα από την κοινωνική τους θέση, όλοι οι πολίτες μοιράζονται την αξία της σταθερότητας, αποφεύγουν την προσπάθεια με τη χρήση φαρμακευτικών μέσων, καταναλώνουν αλόγιστα και απολαμβάνουν επιφανειακά, παραμερίζοντας βασικά ανθρώπινα ιδανικά όπως η αγάπη, η πνευματικότητα, η δικαιοσύνη και η αλληλεγγύη.
Η Αικατερίνη Παπαγεωργίου εξηγεί ότι οι ήρωες της παράστασης είναι παγιδευμένοι, είτε από επιλογή, υπακούοντας στο δόγμα της οργάνωσης και της πειθαρχίας, είτε όχι. Μαθαίνουν να αποδέχονται ό,τι τους δίνεται χωρίς δεύτερη σκέψη, γίνονται δούλοι του εαυτού τους και δεν μπορούν να ξεφύγουν, ακόμα κι αν έχουν απαρνηθεί τις βασικές λειτουργίες που τους καθιστούν ανθρώπους. Έχουν απανθρωποποιηθεί όχι μέσω βίας, αλλά μέσω πειθούς.
Οπτικοποίηση και κινησιολογία
Ένα κόμικ που ζωντανεύει
Η σκηνοθεσία του "Θαυμαστού καινούργιου κόσμου" εστιάζει στην οπτικοποίηση της απόλυτης οργάνωσης και ομοιομορφίας. Αυτή η συνθήκη προωθείται και στην κινησιολογία των πρωταγωνιστών, τους οποίους επιμελείται η Χρυσηίδα Λιατζιβίρη. Στην παράσταση συμμετέχουν οι ηθοποιοί: Ισιδώρα Δωροπούλου, Αναστασία Ραφαέλα Κονίδη, Μάριος Κρητικόπουλος, Τάσος Λέκκα, Καλλιρρόη Μυριαγκού και Βασίλης Μηλιώνης.
Η σκηνοθέτρια περιγράφει έναν μηχανιστικό τρόπο λειτουργίας των πάντων, επιλέγοντας να μην αναπαραστήσει το απόλυτο χάος, αλλά να το υπαινιχθεί. Οι σκηνές εκτυλίσσονται μέσα σε έξι διαφορετικά φωτιστικά κουτιά, τα σκηνικά της Μαρίας Φιλίππου, παραπέμποντας σε ένα κόμικ που ζωντανεύει στη σκηνή.
Το είδαμε στο Monopoli.
