Το βιβλίο είναι το θέμα των φετινών εξετάσεων
Για το βιβλίο και με κείμενο του Μενέλαου Λουντέμη εξετάστηκαν οι υποψήφιοι των ΕΠΑΛ. Οι υποψήφιοι κλήθηκαν να γράψουν μια ομιλία για τη φιλαναγνωσία αλλά και για τη στάση των νέων απέναντι στα βιβλία.
Αρχίζουν σήμερα Πέμπτη 30 Μαΐου οι Πανελλήνιες Εξετάσεις 2024 για τους υποψηφίους των ΕΠΑΛ με το μάθημα των Νέων Ελληνικών, και αύριο, Παρασκευή 31 Μαΐου για τα ΓΕΛ, με το μάθημα Γενικής Παιδείας, Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία.
Οι υποψήφιοι θα διεκδικήσουν μία από τις 68.851 κενές θέσεις στα ελληνικά Ανώτερα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα για την ερχόμενη ακαδημαϊκή χρονιά, 2024-25.
Η έναρξη των εξετάσεων θα γίνει στις 08:30 και οι υποψήφιοι θα πρέπει να έχουν προσέλθει στις αίθουσες εξέτασης μέχρι τις 08:00. Η διάρκεια εξέτασης είναι τρεις ώρες.
Το madata.gr και φέτος όπως τα τελευταία 17 χρόνια θα βρίσκεται στο πλευρό των υποψηφίων.΄Εδώ θα βρείτε όλα τα θέματα και τις προτεινόμενες απαντήσεις σε όλα τα μαθήματα, ΓΕΛ και ΕΠΑΛ
Προτεινόμενες απαντήσεις
Α1.α
Απάντηση :
O αρθρογράφος καταλήγει σε δυο συμπεράσματα όσον αφορά το ρόλο του διαβάσματος στην ζωή του
ανθρώπου. Αρχικά, αναφέρει ότι το βιβλίο δεν αποτελεί πανάκεια, καθώς όσο σημαντικό και αν είναι,
δεν μπορεί να επιλύσει όλα τα προβλήματα της ζωής του ανθρώπου και να του προσφέρει όσες
γνώσεις προσφέρει η πραγματικότητα και η ίδια η ζωή. Παρόλα αυτά , διαπιστώνει ότι το βιβλίο βοηθά
στην αντίληψη, την συνειδητοποίηση της πραγματικότητας καθώς αποτελεί οδηγό του ανθρώπου στην
ζωή.
Α1.β
Απάντηση:
Mεταφορά : «πηγή πνευματικής τροφής»
συγκινησιακά φορτισμένη έκφραση:«πεμπτουσία της ανθρώπινης γνώσης»
Επίθετο: «θαυματουργό φάρμακο»
Α2.α
Απάντηση:
Θ.Π «Ένα άλλο αδιαμφισβήτητο αποτέλεσμα …επαγγελματικό του τομέα.»
Σχόλια/λεπτομέρειες : «ταυτόχρονα… έως ατομικής λογικής»¨
Κατακλείδα: ‐‐‐
A2.β
Απάντηση:
Άποψη : οπτική
Ενισχύεται: εντείνεται
Συνειδητοποιήσει: αντιληφθεί
Α3.α
Απάντηση : Επικοινωνιακό πλαίσιο : ομιλία
Ζητούμενο : αξία του βιβλίου
1. Διευρύνει τους πνευματικούς ορίζοντες.
Επεκτείνει τις γνώσεις του ανθρώπου, αποτελεί παράθυρο
στον κόσμο.
Βοηθά στην ανάπτυξη της κρίσης, επιτρέπει την απόκτηση
πολλαπλών ιδεών, απόψεων.
Τροφοδοτώντας τη σκέψη με ιδέες και γνώσεις οξύνει τον
ανθρώπινο νου, ενεργοποιεί τον προβληματισμό, βοηθά
στην ανακάλυψη των ανθρώπινων συμπεριφορών.
Ο άνθρωπος που διαβάζει καθίσταται ικανός να διεξάγει
έναν διάλογο με επιχειρήματα.
Απαλλάσσει την ανθρώπινη σκέψη από προκαταλήψεις και
δεισιδαιμονίες.
2. Καταργεί την μοναξιά, αποτελεί μέσο ψυχαγωγίας.
το βιβλίο αποτελεί μέσο που επιτρέπει την φυγή από την
καθημερινότητα, πλουτίζει τον ανθρώπινο νου με εικόνες,
συναισθήματα, προκαλεί ζωηρές συγκινήσεις.
Αποτελεί δημιουργικό τρόπο κάλυψης του ελεύθερου
χρόνου, καταργεί την μοναξιά.
Προσφέρει σε όλους την δυνατότητα να «ταξιδεύουν» σε
άλλους τόπους, εποχές, να απολαμβάνουν την ελευθερία
πέρα από χρονικούς και γεωγραφικούς περιορισμούς.
Ενδυναμώνει την ενσυναίσθηση, καθώς η ανάγνωση
επιτρέπει στον αναγνώστη να μοιράζεται τις αγωνίες και
τα συναισθήματα των ηρώων του βιβλίου. Με τον τρόπο
αυτό πλουτίζει και τον δικό του συναισθηματικό κόσμο.
Το βιβλίο αποτελεί πιστό φίλο που ακολουθεί ττον
αναγνώστη παντού και πάντα.
3. Προωθεί τον πολιτισμό, ενισχύει την δημοκρατία.
Το βιβλίο συμβάλλει στην διάδοση των ιδεών, προωθεί τον
ελεύθερο διάλογο, βασικές προϋποθέσεις ενός δημοκρατικού
πολιτεύματος.
Καταγράφει και διασώζει ήθη, έθιμα, παραδόσεις, μεταδίδει αξίες του εθνικού
πολιτισμού.
Διδάσκει και διασώζει τη γλώσσα.
Αποτελεί δείκτη πολιτισμού, καταπολεμά την αμάθεια, προάγει τις τέχνες και
τις επιστήμες.
Διασώζει τα επιτεύγματα της ανθρώπινης σκέψης και τα μεταδίδει στις
επόμενες γενιές. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζει την πρόοδο και την ανάπτυξη
του ανθρώπινου πολιτισμού.
Χώρος που διαδραματίζεται η ιστορία
Β1.
Ο χώρος που διαδραματίζεται η ιστορία είναι ένα μικρό χωριό της ελληνικής επαρχίας. Ο κεντρικός
ήρωας είναι ένα παιδί που αγαπά το διάβασμα και ένας ηλικιωμένος κάτοικος του χωριού, ο οποίος
κατέβαινε στην πόλη συχνά. Ο ήρωας της ιστορίας παρακάλεσε τον ηλικιωμένο να του φέρει από την
πολιτεία ένα βιβλίο για να διαβάσει. Ο παππούς γυρίζοντας έπειτα από κάποιες μέρες στο χωριό έφερε
πράγματι ένα βιβλίο στο παιδί που το διάβαζε με πάθος. Ο παππούς μαγεύτηκε από το βιβλίο, όπως
και ο μικρός. Αυτό λοιπόν το γεγονός, η αγάπη δηλαδή και το πάθος για το βιβλίο και την ανάγνωση
ένωσε αυτούς τους δύο.
Β2.
α) Αφήγηση: Έβαλε ο παππούς τα μεταλλίκια στην απαλάμη του… τα έδωσε πίσω.
Διάλογος: ‘’ Πάρτα του’’ λέει… Άντε, άντε Σύμφωνοι;΄΄
β) ΄΄ το παιδί έπεσε πάνω στο βιβλίο με τα μούτρα΄΄ : μεταφορά
‘’ήταν σαν μικρό σπιτάκι΄΄ : παρομοίωση
‘’ και το διάβασε, το διάβαζε ολόκληρο το χειμώνα’’ : επανάληψη
Β3.
Ο ήρωας του αποσπάσματος, ένα μικρό αγόρι που δούλευε σε κάποιο χωριό, αγαπούσε ιδιαίτερα τα
βιβλία. Αυτό φαίνεται από την προσπάθεια του να προμηθευτεί κάποιο βιβλίο γεγονός όχι ιδιαίτερα
εύκολο, καθώς εκεί που βρισκόταν δεν υπήρχαν βιβλιοπωλεία. Πράγματι, δίνοντας τις ελάχιστες
οικονομίες που είχε σε κάποιον ηλικιωμένο, ο οποίος κατέβαινε στην πόλη, βρήκε τρόπο να αποκτήσει
ένα βιβλίο. Όταν ο παππούς επέστρεψε και έδωσε το βιβλίο στον μικρό, ο ήρωας έτρεμε από
συγκίνηση. Το άνοιξε και χωρίς να χάνει χρόνο ξεκίνησε αμέσως την ανάγνωση του. Του άρεσε, τόσο
πολύ, που το διάβασε πολλές φορές μέχρι να το αποστηθίσει.
Τη σημερινή εποχή οι νέοι έχουν απομακρυνθεί από την ανάγνωση των βιβλίων. Η ανάπτυξη της
τεχνολογίας και των μέσων μαζικής ενημέρωσης που συνδυάζουν τον ήχο και την εικόνα ελκύουν
περισσότερο τη νέα γενιά.
Παράλληλα, οι αυξημένες σχολικές υποχρεώσεις κάνουν τους νέους να αντιμετωπίζουν το διάβασμα
περισσότερο ως υποχρέωση παρά ως ψυχαγωγία.
Τέλος, ο περιορισμένος ελεύθερος χρόνος που διαθέτουν απωθεί τους νέους από την ανάγνωση
βιβλίων, διότι τη θεωρούν χρονοβόρα και κουραστική διαδικασία
Απαντήσεις από το φροντιστήριο .diakrotima
Α1.α
Απάντηση :
O αρθρογράφος καταλήγει σε δυο συμπεράσματα όσον αφορά το ρόλο του διαβάσματος στην ζωή του
ανθρώπου. Αρχικά, αναφέρει ότι το βιβλίο δεν αποτελεί πανάκεια, καθώς όσο σημαντικό και αν είναι,
δεν μπορεί να επιλύσει όλα τα προβλήματα της ζωής του ανθρώπου και να του προσφέρει όσες
γνώσεις προσφέρει η πραγματικότητα και η ίδια η ζωή. Παρόλα αυτά , διαπιστώνει ότι το βιβλίο βοηθά
στην αντίληψη, την συνειδητοποίηση της πραγματικότητας καθώς αποτελεί οδηγό του ανθρώπου στην
ζωή.
Α1.β
Απάντηση:
Mεταφορά : «πηγή πνευματικής τροφής»
συγκινησιακά φορτισμένη έκφραση:«πεμπτουσία της ανθρώπινης γνώσης»
Επίθετο: «θαυματουργό φάρμακο»
Α2.α
Απάντηση:
Θ.Π «Ένα άλλο αδιαμφισβήτητο αποτέλεσμα …επαγγελματικό του τομέα.»
Σχόλια/λεπτομέρειες : «ταυτόχρονα… έως ατομικής λογικής»¨
Κατακλείδα: ‐‐‐
A2.β
Απάντηση:
Άποψη : οπτική
Ενισχύεται: εντείνεται
Συνειδητοποιήσει: αντιληφθεί
Α3.α
Απάντηση : Επικοινωνιακό πλαίσιο : ομιλία
Ζητούμενο : αξία του βιβλίου
1. Διευρύνει τους πνευματικούς ορίζοντες.
Επεκτείνει τις γνώσεις του ανθρώπου, αποτελεί παράθυρο
στον κόσμο.
Βοηθά στην ανάπτυξη της κρίσης, επιτρέπει την απόκτηση
πολλαπλών ιδεών, απόψεων.
Τροφοδοτώντας τη σκέψη με ιδέες και γνώσεις οξύνει τον
ανθρώπινο νου, ενεργοποιεί τον προβληματισμό, βοηθά
στην ανακάλυψη των ανθρώπινων συμπεριφορών.
Ο άνθρωπος που διαβάζει καθίσταται ικανός να διεξάγει
έναν διάλογο με επιχειρήματα.
Απαλλάσσει την ανθρώπινη σκέψη από προκαταλήψεις και
δεισιδαιμονίες.
2. Καταργεί την μοναξιά, αποτελεί μέσο ψυχαγωγίας.
το βιβλίο αποτελεί μέσο που επιτρέπει την φυγή από την
καθημερινότητα, πλουτίζει τον ανθρώπινο νου με εικόνες,
συναισθήματα, προκαλεί ζωηρές συγκινήσεις.
Αποτελεί δημιουργικό τρόπο κάλυψης του ελεύθερου
χρόνου, καταργεί την μοναξιά.
Προσφέρει σε όλους την δυνατότητα να «ταξιδεύουν» σε
άλλους τόπους, εποχές, να απολαμβάνουν την ελευθερία
πέρα από χρονικούς και γεωγραφικούς περιορισμούς.
Ενδυναμώνει την ενσυναίσθηση, καθώς η ανάγνωση
επιτρέπει στον αναγνώστη να μοιράζεται τις αγωνίες και
τα συναισθήματα των ηρώων του βιβλίου. Με τον τρόπο
αυτό πλουτίζει και τον δικό του συναισθηματικό κόσμο.
Το βιβλίο αποτελεί πιστό φίλο που ακολουθεί ττον
αναγνώστη παντού και πάντα.
3. Προωθεί τον πολιτισμό, ενισχύει την δημοκρατία.
Το βιβλίο συμβάλλει στην διάδοση των ιδεών, προωθεί τον
ελεύθερο διάλογο, βασικές προϋποθέσεις ενός δημοκρατικού
πολιτεύματος.
Καταγράφει και διασώζει ήθη, έθιμα, παραδόσεις, μεταδίδει αξίες του εθνικού
πολιτισμού.
Διδάσκει και διασώζει τη γλώσσα.
Αποτελεί δείκτη πολιτισμού, καταπολεμά την αμάθεια, προάγει τις τέχνες και
τις επιστήμες.
Διασώζει τα επιτεύγματα της ανθρώπινης σκέψης και τα μεταδίδει στις
επόμενες γενιές. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζει την πρόοδο και την ανάπτυξη
του ανθρώπινου πολιτισμού.
Χώρος που διαδραματίζεται η ιστορία
Β1.
Ο χώρος που διαδραματίζεται η ιστορία είναι ένα μικρό χωριό της ελληνικής επαρχίας. Ο κεντρικός
ήρωας είναι ένα παιδί που αγαπά το διάβασμα και ένας ηλικιωμένος κάτοικος του χωριού, ο οποίος
κατέβαινε στην πόλη συχνά. Ο ήρωας της ιστορίας παρακάλεσε τον ηλικιωμένο να του φέρει από την
πολιτεία ένα βιβλίο για να διαβάσει. Ο παππούς γυρίζοντας έπειτα από κάποιες μέρες στο χωριό έφερε
πράγματι ένα βιβλίο στο παιδί που το διάβαζε με πάθος. Ο παππούς μαγεύτηκε από το βιβλίο, όπως
και ο μικρός. Αυτό λοιπόν το γεγονός, η αγάπη δηλαδή και το πάθος για το βιβλίο και την ανάγνωση
ένωσε αυτούς τους δύο.
Β2.
α) Αφήγηση: Έβαλε ο παππούς τα μεταλλίκια στην απαλάμη του… τα έδωσε πίσω.
Διάλογος: ‘’ Πάρτα του’’ λέει… Άντε, άντε Σύμφωνοι;΄΄
β) ΄΄ το παιδί έπεσε πάνω στο βιβλίο με τα μούτρα΄΄ : μεταφορά
‘’ήταν σαν μικρό σπιτάκι΄΄ : παρομοίωση
‘’ και το διάβασε, το διάβαζε ολόκληρο το χειμώνα’’ : επανάληψη
Β3.
Ο ήρωας του αποσπάσματος, ένα μικρό αγόρι που δούλευε σε κάποιο χωριό, αγαπούσε ιδιαίτερα τα
βιβλία. Αυτό φαίνεται από την προσπάθεια του να προμηθευτεί κάποιο βιβλίο γεγονός όχι ιδιαίτερα
εύκολο, καθώς εκεί που βρισκόταν δεν υπήρχαν βιβλιοπωλεία. Πράγματι, δίνοντας τις ελάχιστες
οικονομίες που είχε σε κάποιον ηλικιωμένο, ο οποίος κατέβαινε στην πόλη, βρήκε τρόπο να αποκτήσει
ένα βιβλίο. Όταν ο παππούς επέστρεψε και έδωσε το βιβλίο στον μικρό, ο ήρωας έτρεμε από
συγκίνηση. Το άνοιξε και χωρίς να χάνει χρόνο ξεκίνησε αμέσως την ανάγνωση του. Του άρεσε, τόσο
πολύ, που το διάβασε πολλές φορές μέχρι να το αποστηθίσει.
Τη σημερινή εποχή οι νέοι έχουν απομακρυνθεί από την ανάγνωση των βιβλίων. Η ανάπτυξη της
τεχνολογίας και των μέσων μαζικής ενημέρωσης που συνδυάζουν τον ήχο και την εικόνα ελκύουν
περισσότερο τη νέα γενιά.
Παράλληλα, οι αυξημένες σχολικές υποχρεώσεις κάνουν τους νέους να αντιμετωπίζουν το διάβασμα
περισσότερο ως υποχρέωση παρά ως ψυχαγωγία.
Τέλος, ο περιορισμένος ελεύθερος χρόνος που διαθέτουν απωθεί τους νέους από την ανάγνωση
βιβλίων, διότι τη θεωρούν χρονοβόρα και κουραστική διαδικασί
δείτε τις προτεινόμενες απαντήσεις ΕΔΩ
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ
Α. ΜΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Α1. α) Ο αρθρογράφος καταλήγει σε δύο συμπεράσματα στο τέλος του αποσπάσματος. Από τη μια,
υποστηρίζει ότι το βιβλίο δεν συνιστά πανάκεια ούτε αποκλειστικό μέσο βελτίωσης της ζωής. Η
ίδια η εμπειρία της ζωής μάς καθοδηγεί με τον καλύτερο τρόπο. Από την άλλη, όμως, εξηγεί ότι το
βιβλίο συνιστά μέσο για να αφομοιώνουμε με σωστό τρόπο τα βιώματά μας και να καταλήγουμε
κάθε φορά σε ορθές επιλογές.
β) Μεταφορά: «το βιβλίο κατέχει τη θέση ενός φλογερού φάρου», «πηγή πνευματικής τροφής»
Συγκινησιακά φορτισμένη έκφραση: «θαυματουργό φάρμακο», «άσβεστης δάδας»
Χρήση επιθέτου: «ουτοπικό», «ουσιώδεις»
2η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Α2. α) Δομή παραγράφου
Θεματική περίοδος: «Ένα άλλο αδιαμφισβήτητο αποτέλεσμα… επαγγελματικό του τομέα»
Λεπτομέρειες / σχόλια: «Ταυτόχρονα ενισχύεται… ατομικής λογικής»
Περίοδος κατακλείδα: δεν υπάρχει
β) άποψη: γνώμη, οπτική
ενισχύεται: ενδυναμώνεται, ισχυροποιείται
συνειδητοποιήσει: αντιληφθεί, καταλάβει
3η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Α3. Επικοινωνιακό πλαίσιο: ομιλία στο πλαίσιο σχολικής ημερίδας για τη φιλαναγνωσία /
προσφώνηση, αποφώνηση, αφόρμηση, α’ και β’ πρόσωπο για αμεσότητα και γ’ πρόσωπο για
αντικειμενικότητα
Προσφώνηση: Αξιότιμοι καθηγητές,
Αγαπητοί συμμαθητές,
ΠΡΟΛΟΓΟΣ: αφόρμηση (σχολική ημερίδα), ιδιότητα (εκπρόσωπος μαθητικής κοινότητας),
αναφορά στο ζητούμενο
Σήμερα… / Με αφορμή την ημερίδα που διοργανώνει το σχολείο μας…
-απομάκρυνση σύγχρονου ανθρώπου από τις πνευματικές ενασχολήσεις λόγω του τεχνοκρατικού
χαρακτήρα της σύγχρονης εποχής, όμως η αξία του βιβλίου είναι αδιαμφισβήτητη για τον άνθρωπο
(αντιθετικός πρόλογος)
ΚΥΡΙΩΣ ΘΕΜΑ:
ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ: Αξία του βιβλίου για τον άνθρωπο
• Διευρύνει τους πνευματικούς ορίζοντες / καταπολεμά την αμάθεια, τις προλήψεις,
τις δεισιδαιμονίες / οξύνει την κριτική ικανότητα / διαμορφώνει σκεπτόμενους
πολίτες
• Βελτιώνει την ικανότητα κατανόησης, έκφρασης και εμπλουτίζει το λεξιλόγιο,
συμβάλλοντας στη διαμόρφωση υγιών και ουσιαστικών διαπροσωπικών σχέσεων
• Προβληματίζει για θέματα που αφορούν τον άνθρωπο προσωπικά ή ως μέλος του
κοινωνικού συνόλου
• Συμβάλλει στην ηθικοποίηση / προβάλλει πρότυπα ζωής και συμπεριφοράς
(ανθρωπιά, αυταπάρνηση, σεβασμός, αλληλεγγύη κ.λπ.)
• Συντελεί στη συνειδητοποίηση της σημασίας των διαχρονικών και πανανθρώπινων
αξιών και ιδανικών και στη διαφύλαξή τους
• Έρχεται σε επαφή με τα επιτεύγματα του εθνικού και του παγκόσμιου πολιτισμού,
καλλιεργώντας εθνική και οικουμενική συνείδηση
• Αξιοποιεί δημιουργικά τον ελεύθερο χρόνο / αναπτύσσει και «χρωματίζει» τη
φαντασία / διεγείρει συναισθήματα και ευαισθητοποιεί
•
ΕΠΙΛΟΓΟΣ: ανακεφαλαιωτικός – συμπερασματικός
Ανάδειξη αναγκαιότητας ανάγνωσης βιβλίων για την πνευματική και ηθική συγκρότηση του
ανθρώπου καθώς και την αισθητική του καλλιέργεια.
Αποφώνηση: Σας ευχαριστώ για τον χρόνο σας
Β. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Β1. Η ιστορία διαδραματίζεται σε ένα χωριό. Τα πρόσωπα είναι ένα νεαρό αγόρι που εργάζεται
εκεί και ένας παππούς που δουλεύει στην πολιτεία . Το αγόρι αγαπάει τα βιβλία, αλλά δεν μπορεί
να τα αγοράσει, γιατί στο χωριό δεν υπάρχουν βιβλιοπωλεία. Η λαχτάρα του αυτή για τις ιστορίες
είναι που συνδέει τα δυο πρόσωπα. Το παιδί ζητάει από τον ηλικιωμένο να του αγοράσει ένα βιβλίο
από την πόλη και εκείνος προθυμοποιείται να το κάνει με αντάλλαγμα την ανάγνωση των ιστοριών.
2η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
B2α) Στο απόσπασμα οι αφηγηματικοί τρόποι είναι:
· αφήγηση: «Έβαλε ο παππούς …μου τα δωσε πίσω»
· διάλογος: «Παρ τα», του λέει …Σύμφωνοι;»
β)
· «το παιδί έπεσε πάνω στο βιβλίο με τα μούτρα»: μεταφορά
· «ήταν σαν μικρό σπιτάκι»: παρομοίωση
· «Και το διάβαζε, το διάβαζε ολόκληρο το χειμώνα»: επανάληψη
3η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Β3. Η αγάπη του ήρωα για τα βιβλία φαίνεται από την αρχή του αποσπάσματος, καθώς το παιδί
έψαχνε τρόπους να «πιάσει φιλία» μαζί τους. Τον μάγευε ο άγνωστος γι’ αυτόν μέχρι τότε κόσμος
τους στον οποίο, όπως πίστευε, είχαν πρόσβαση μόνο οι μεγάλοι. Γι’ αυτό ήταν διατεθειμένος να
δώσει τις οικονομίες τους στον παππού που πουλούσε καλαμπόκια, ώστε να του φέρει βιβλία από
την πόλη. Μόλις απέκτησε το πρώτο του βιβλίο, δεν το άφησε από τα χέρια του μέχρι που «το μαθε
νεράκι». Μάλιστα, μέχρι το τέλος της χρονιάς δεν σταμάτησε να διαβάζει.
Στην εποχή μας, πολλοί από τους νέους δεν φαίνεται να επιδεικνύουν την ίδια αγάπη για την
ανάγνωση που έδειξε ο ήρωας, καθώς η δύναμη της εικόνας απορροφά κυρίως το ενδιαφέρον τους
και αποξενώνονται από το βιβλίο, ενώ κάθε πληροφορία που χρειάζονται την αναζητούν στο
διαδίκτυο. Από την άλλη, όμως, είναι ελπιδοφόρο ότι υπάρχουν ακόμα νέοι άνθρωποι, οι οποίοι,
λόγω των ερεθισμάτων τους από την οικογένεια, το σχολείο ή και από προσωπική ανάγκη, έχουν
ανακαλύψει την αξία του βιβλίου και την απόλαυση που μπορεί να προσφέρει
Α. ΜΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Εισαγωγικό Σημείωμα
Διασκευασμένο κείμενο από το διαδίκτυο
Βιβλίο: Η σημασία και η χρησιμότητά του για τον άνθρωπο
Τι είναι αλήθεια το βιβλίο και ποια είναι η σημασία του για εμάς;
Πολλές διαφορετικές απόψεις μπορούν να ειπωθούν για αυτό το
χιλιοσυζητημένο θέμα. Μπορεί κανείς να προσεγγίσει το ζήτημα από
δεκάδες σημεία, ξεκινώντας από διαφορετικές οπτικές. Από όπου και αν
αρχίσει κανείς να ξετυλίγει το κουβάρι, ένα είναι πάντως το σίγουρο, ένα
είναι το συμπέρασμα στο οποίο όλοι ανεξαιρέτως συμφωνούν. Το βιβλίο
αποτελεί ένα πανίσχυρο εργαλείο στα χέρια του ανθρώπου, έναν
συνοδοιπόρο που προσφέρει στον αναγνώστη την ευκαιρία να κατακτήσει
άπλετη γνώση, μα και σημαντικά διδάγματα, ικανά να καθοδηγήσουν
κάποιον σε όλη την πορεία της ζωής του. Αν το δούμε καθαρά από
επιστημονική και μόνο άποψη, όλες οι έρευνες συγκλίνουν στο
συμπέρασμα πως το διάβασμα βιβλίων είναι μια πολύ ωφέλιμη για τον
ανθρώπινο εγκέφαλο λειτουργία, μια παραγωγική ενασχόληση που
προσφέρει γενναιόδωρα τους καρπούς της σε όποιον έχει το σθένος να
τους δρέψει1 . Και τα φρούτα αυτά είναι τέτοιου είδους που μπορούν να
θρέψουν και να κρατήσουν υγιές το μυαλό του ανθρώπου, καθώς είναι
ευρέως αποδεκτό πως το διάβασμα ενδυναμώνει τη λειτουργία του.[…]
Ένα άλλο αδιαμφισβήτητο αποτέλεσμα που συναντάται στους
συστηματικούς αναγνώστες είναι το εξελιγμένο λεξιλόγιο και η βελτιωμένη
ικανότητα κατανόησης, χαρακτηριστικά αρκετά σημαντικά και χρήσιμα σε
όλους τους τομείς της ζωής κάποιου, από τις διαπροσωπικές του σχέσεις
μέχρι και τον επαγγελματικό του τομέα. Ταυτόχρονα, ενισχύεται η
ικανότητα να συμπάσχει κανείς με άλλους ανθρώπους, κάτι που
επιτυγχάνεται ιδίως μέσω της ανάγνωσης λογοτεχνικών έργων, όπου
έρχεται κανείς σε επαφή με διαφορετικές ανθρώπινες οπτικές και με τον
εσωτερικό κόσμο μιας πλειάδας χαρακτηριστικών, καθώς και φυσικά με
τον εσωτερικό κόσμο του συγγραφέα. Αυτή η νοητική επαφή καθιστά
ευκολότερο για κάποιον να κατανοεί τα κίνητρα και τις σκέψεις των άλλων
ανθρώπων, τον συναισθηματικό τους κόσμο και την αντίληψή τους. Τον
βοηθά να μπαίνει πιο συχνά στη θέση τους και να βγαίνει από τα στενά
πλαίσια της δικής του ατομικής λογικής.
Η ευεργετική επιρροή του διαβάσματος δεν σταματάει εδώ. Πολλά
ακόμα μπορεί να διαβάσει κανείς για αυτήν, από τη μείωση του άγχους και
της κατάθλιψης μέχρι τον καλύτερο ύπνο και τη διατήρηση της καλής και
ορθής νοητικής λειτουργίας στους γηραιότερους, από την ενίσχυση της
μνήμης και της συγκέντρωσης μέχρι την εξάσκηση της λογικής σκέψης και
της κριτικής ικανότητας. Μα τα σημαντικότερα κέρδη που μπορεί να
αποκομίσει κανείς από την επαφή του με τον κόσμο των βιβλίων δεν θα τα
βρει απαριθμημένα σε κάποιες από τις απειράριθμες διαδικτυακές λίστες
των μηχανών αναζήτησης. Θα τα γνωρίσει στην πράξη και θα τα βιώσει
μέσα του. Θα συνειδητοποιήσει τότε πως το μυαλό του αποτελείται από
μια εύπλαστη ύλη η οποία επηρεάζεται συνεχώς και με δυναμικό ρυθμό
από αυτή τη διαδικασία.
Το βιβλίο αποτελεί κυριολεκτικά ένα πανίσχυρο εργαλείο στα χέρια
του ανθρώπου. Μια πηγή απύθμενης2 γνώσης και εσωτερικών θησαυρών.
Το κυριότερο για εμένα όμως είναι πως προσφέρει μια γέφυρα
επικοινωνίας ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Είναι σαν μια μορφή
συλλογικής μνήμης της ανθρωπότητας, ένα μέσο αποθήκευσης βιωμάτων,
πληροφοριών και ιδεών με σκοπό τη μεταβίβασή τους τόσο στους
υπόλοιπους ανθρώπους της ίδιας εποχής, όσο και σε αυτούς που μέλλεται
να έρθουν, στις επόμενες γενιές.[…]
Φυσικά όμως, το διάβασμα όσο χρήσιμο και ωφέλιμο και αν είναι,
δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση την πεμπτουσία3 της ανθρώπινης
γνώσης ή κάποιο ουτοπικό4 , θαυματουργό φάρμακο ικανό να θεραπεύσει
και να εξελίξει από μόνο του τον άνθρωπο και κάθε πρόβλημα που αυτός
έχει να αντιμετωπίσει. Καμιά πηγή πνευματικής τροφής, κανενός είδους
σχολείο, δεν μπορεί να προσφέρει περισσότερες και πιο ουσιώδεις
γνώσεις για τη ζωή από την ίδια τη ζωή. […] Δεν υφίσταται καλύτερος
δάσκαλος λοιπόν από την ίδια την εν κινήσει ζωή, μα το βιβλίο κατέχει
σίγουρα τη θέση ενός φλογερού φάρου, μιας άσβεστης δάδας που μας
περιτριγυρίζει, βοηθώντας μας σημαντικά να αντιλαμβανόμαστε και να
κατανοούμε τις καταστάσεις, να αντλούμε τα σωστά συμπεράσματα από
τις εμπειρίες μας και φυσικά να παίρνουμε τις πιο κατάλληλες επιλογές.
Ένας πραγματικός οδηγός να πορευόμαστε.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1η δραστηριότητα
Α1. α) Ο αρθρογράφος στην τελευταία παράγραφο του κειμένου
«Φυσικά όμως … να πορευόμαστε» καταλήγει σε δύο (2)
συμπεράσματα. Να τα παρουσιάσετε σε μία (1)
παράγραφο 60‐70 λέξεων. (μον. 12)
β) Στην τελευταία παράγραφο του κειμένου «Φυσικά όμως …
να πορευόμαστε» ο αρθρογράφος χρησιμοποιεί την
επίκληση στο συναίσθημα προκειμένου να πείσει τους
αναγνώστες. Να αναφέρετε τρία (3) διαφορετικά μέσα
πειθούς (μία μεταφορά, μία συγκινησιακά φορτισμένη
έκφραση, μία χρήση επιθέτου) παραθέτοντας ένα χωρίο
για κάθε περίπτωση. (μον.3)
Μονάδες 15
2η δραστηριότητα
Α2. α) Στη δεύτερη παράγραφο του κειμένου «Ένα άλλο
αδιαμφισβήτητο αποτέλεσμα … ατομικής λογικής» να
εντοπίσετε τα δομικά μέρη (θεματική περίοδος,
λεπτομέρειες/σχόλια, περίοδος κατακλείδα). (μον. 6)
β) Να γράψετε ένα συνώνυμο για κάθε μία από τις
υπογραμμισμένες λέξεις του κειμένου: άποψη (1η
παράγραφος), ενισχύεται (2η παράγραφος),
συνειδητοποιήσει (3η παράγραφος).(μον. 9)
Μονάδες 15
3η δραστηριότητα
Α3. Το άρθρο πραγματεύεται τη σημασία και τη χρησιμότητα του
βιβλίου. Να γράψετε μία ομιλία (200‐250 λέξεις) που θα
εκφωνήσετε στο σχολείο σας στο πλαίσιο ημερίδας για τη
φιλαναγνωσία, στην οποία θα παρουσιάσετε την αξία του
βιβλίου για τον άνθρωπο.
Μονάδες 20
Β. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Εισαγωγικό Σημείωμα
Μενέλαος Λουντέμης, Απόσπασμα, Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα, 1956
Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα (απόσπασμα)
Θα πιανε φιλία με τα βιβλία. Θα γύρευε να μάθει και από κει, αυτά
που του κρύβαν οι μεγάλοι πίσω απ τα παραμύθια που λέγανε αυτοί οι
μικροί χάρτινοι «παππούδες» που κάθονται στα γόνατά σου και σου λένε
τις ιστορίες τους χωρίς καμώματα και παρακάλια.
Μα στο χωριό, που δούλευε παραπαίδι, δεν είχε χαρτοπουλεία5 .
Έπρεπε, λοιπόν, να παρακαλέσει κανένα μπάρμπα απ αυτούς που
κατεβαίνανε στην πολιτεία και πουλούσανε το καλαμπόκι τους να του
φέρει ένα. Και μια μέρα αυτό έγινε. Έπιασε έναν τέτοιο γερούλη, του βαλε
στη χούφτα καναδυό μεταλλίκια6 και, «σε παρακαλώ», του λέει, «αν βρεις,
εκεί που πας, κανένα βιβλίο που να λέει καλές ιστορίες, πάρ το μου. Ε;
Πολύ θα σε περικαλέσω, όμως…».
Έβαλε ο παππούς τα μεταλλίκια στην απαλάμη του, τα πασπάτεψε με
το δάχτυλο, αναποδογύρισε ένα, για να δει τι έχει από κάτω…έστρωσε με
το δάχτυλο τα μουστάκια του…και μου τα δωσε πίσω. «Παρ τα», του λέει.
«Αν τα χαρτιά λένε καλά παραμύθια…μου τα λες και μένα και
ξεχρεώνουμε. Αν, πάλι δεν λένε, θα σου πάρω ένα αυτί. Ε;…». Το παιδί
τρόμαξε. Ο γέρος τότε έβαλε τα γέλια… «Άιντε, άιντε… Σύχασε…», είπε.
«Δεν σου παίρνω αυτί, σου παίρνω ένα μεταλλίκι. Σύμφωνοι;».
Σε τρεις μέρες του φερε ένα χαρτί, λίγο πιο χοντρό απ το βαγγέλιο,
και του το δωσε. «Το πασπάτεψα από παντού», λέει στο παιδί. «Δεν
βγαίνει τίποτα. Για πάρ το εσύ, μην πα και σε γνωρίζει και συνεννοηθείτε».
Το παιδί τ άνοιξε τρέμοντας. Ήταν σαν μικρό σπιτάκι, «Ιστορία Σεβάχ του
Θαλασσινού» έλεγε το ξώφυλλό του. Αυτό ήταν! Το παιδί έπεσε πάνου στο
βιβλίο με τα μούτρα. Και το διάβαζε, το διάβαζε ολόκληρο το χειμώνα. Το
διάβαζε και ξανά το διάβαζε και πάλι το ξαναδιάβαζε, και το μαθε νεράκι.
Κείνος ο μπάρμπας, που του το χε φέρει, τ άκουε και τρέμανε τα μουστάκια
του. Όμορφο βιβλίο. Μόνο που είχε μια παραξενιά. Έλεγε την ιστορία του
μονάχα σ όποιον ήθελε.
Ώσπου να κλείσει κείνη η χρονιά, είχε καταπιεί κι άλλα καμιά δεκαριά
βιβλία.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
1η δραστηριότητα
Β1. Να παρουσιάσετε σε μία (1) παράγραφο 60‐70 λέξεων τον
χώρο στον οποίο διαδραματίζεται η ιστορία, τα πρόσωπα
που δρουν σε αυτήν και το γεγονός που τα συνδέει.
Μονάδες 15
2η δραστηριότητα
Β2. α) Στο απόσπασμα «Έβαλε ο παππούς … Σύμφωνοι;» να
εντοπίσετε τους δύο (2) αφηγηματικούς τρόπους (αφήγηση,
διάλογος). (μον.6)
β) Να αναγνωρίσετε τα ακόλουθα σχήματα λόγου:
«το παιδί έπεσε πάνω στο βιβλίο με τα μούτρα»
«ήταν σαν μικρό σπιτάκι»
«Και το διάβαζε, το διάβαζε ολόκληρο το χειμώνα»
(μον. 9)
Μονάδες 15
3η δραστηριότητα
Β3. Πώς αποδεικνύεται η μεγάλη αγάπη που φαίνεται να τρέφει
ο ήρωας του αποσπάσματος για το βιβλίο; Ποια θεωρείτε ότι
είναι η στάση των νέων της εποχής μας απέναντι στο βιβλίο;
Να αναπτύξετε την απάντησή σας σε ένα κείμενο 100‐150
λέξεων.
Μονάδες 20
Νέα Ελληνικά-Έκθεση (ΕΠΑΛ): Θέματα, Λύσεις - Απαντήσεις Πανελλήνιες 2024
Θέματα Απαντήσεις Πανελλήνιες 2024:
Το madata.gr ενημερώνουν όλους τους υποψήφιους των (φετινών) Πανελλαδικών Εξετάσεων 2024 όπως και τους γονείς των υποψηφίων πως μέσα από το παρόν άρθρο θα ανακοινωθούν τα Θέματα, οι προτεινόμενες Λύσεις - Απαντήσεις και ο σχολιασμός στην έκθεση και των θεμάτων του μαθήματος (ΕΠΑΛ) Νέα Ελληνικά.
Έναρξη των Πανελληνίων εξετάσεων την (Πέμπτη 30 Μαΐου 2024) για τους υποψήφιους των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ).
Δείτε στην παρούσα σελίδα τα θέματα του μαθήματος των Νέων Ελληνικών (έκθεση) που θα διαγωνιστούν την Πέμπτη 30 Μαΐου 2024 οι υποψήφιοι των Επαγγελματικών Λυκείων (ΕΠΑΛ) στις Πανελλήνιες 2024 όπως και τις προτεινόμενες απαντήσεις, λύσεις.
Μείνετε Συντονισμένοι στο παρόν άρθρο καθώς μετά την ανάρτηση των Θεμάτων (μετά την έναρξη των εξετάσεων) η ομάδα του madata.gr θα αναρτήσει σε άμεσο χρόνο τις Απαντήσεις και τον Σχολιασμό των θεμάτων.
Ως ώρα έναρξης εξέτασης ορίζεται η 08:30 π.μ., κοινή για τους υποψηφίους ημερήσιων και εσπερινών Λυκείων.
Οι υποψήφιοι πρέπει να προσέρχονται στις αίθουσες εξέτασης μέχρι τις 08.00 π.μ.
Η διάρκεια των εξετάσεων είναι 3 ώρες.
Το θέμα της Έκθεσης θα γίνει γνωστό στις 10:00 π.μ.. Οι υποψήφιοι ΕΠΑΛ των Πανελλαδικών Εξετάσεων κατά την είσοδό τους στο εξεταστικό κέντρο υποχρεούνται, να φέρουν το δελτίου εξεταζομένου και την ταυτότητα ή το διαβατήριο ή άλλο αποδεικτικό στοιχείο ταυτότητας που φέρει φωτογραφία.