Πώς σπαταλάς ρεύμα χωρίς να το καταλαβαίνεις και πώς να το σταματήσεις τώρα

Ένας άντρας κοιτάζει απορημένος τον λογαριασμό του ρεύματος, ενώ γύρω του είναι αναμμένα πολλά περιττά φώτα και συσκευές σε αναμονή.

Κάθε μήνα, όταν έρχεται ο λογαριασμός του ρεύματος, αναρωτιέσαι πού πήγαν όλα αυτά τα χρήματα. Κοιτάς τις συσκευές σου, προσπαθείς να θυμηθείς αν άφησες κάτι ανοιχτό, αλλά η αύξηση παραμένει ανεξήγητη. Μήπως τελικά, χωρίς να το συνειδητοποιείς, κάνεις πράγματα που «φουσκώνουν» τον λογαριασμό σου κάθε μέρα;

Σκέψου το λίγο: είναι όντως η κατανάλωση που νομίζεις, ή υπάρχουν κρυφοί «αλήτες» ενέργειας στο σπίτι σου που σου κοστίζουν ακριβά;

Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι από εμάς κάνουμε μικρά, καθημερινά λάθη που συσσωρεύονται και εκτοξεύουν τους λογαριασμούς.

Οι συσκευές "φάντασμοι" που σε αδειάζουν

Ξέρεις αυτές τις συσκευές που τις βλέπεις στην πρίζα, αλλά νομίζεις ότι δεν κάνουν τίποτα όταν είναι κλειστές; Λάθος. Πολλές από αυτές, ακόμα και σε κατάσταση αναμονής (standby), καταναλώνουν ρεύμα. Σκέψου τον φούρνο μικροκυμάτων που έχει πάντα αναμμένο το ρολόι του, τον τηλεορασο-δέκτη που το λαμπάκι του είναι συνέχεια αναμμένο, ή ακόμα και τον φορτιστή του κινητού που τον έχεις στην πρίζα ακόμα κι αν δεν φορτίζει καμία συσκευή.

Αυτή η συνεχής, μικρή κατανάλωση, αθροιστικά, μπορεί να φτάσει ένα σημαντικό ποσοστό του συνολικού σου λογαριασμού. Δεν είναι τυχαίο που οι ειδικοί μιλούν για «κατανάλωση φάντασμο».

Πώς να τις «τιμωρήσεις»

Η λύση είναι απλή, αλλά απαιτεί λίγη πειθαρχία. Βγάλε από την πρίζα ό,τι δεν χρησιμοποιείς ενεργά. Ναι, ακόμα και τον φορτιστή του κινητού. Για τις συσκευές που χρησιμοποιείς συχνά, σκέψου να βάλεις πολύπριζα με διακόπτη. Έτσι, με μια κίνηση, κόβεις εντελώς την παροχή ρεύματος.

Αυτό είναι το πρώτο βήμα για να σταματήσεις να πληρώνεις για κάτι που δεν χρησιμοποιείς.

Αναρωτήσου: πόσα πολύπριζα με διακόπτες έχεις σπίτι σου; Αν η απάντηση είναι «κανένα», τότε ξέρεις πού πρέπει να ξεκινήσεις.

Ο φωτισμός: Πληρώνεις για αέρα;

Ο φωτισμός είναι ένα από τα πιο βασικά κομμάτια της κατανάλωσης ενέργειας. Πολλοί παραμένουν κολλημένοι στις παλιές λάμπες πυράκσεως ή ακόμα και στις αλογόνου, πιστεύοντας ότι είναι η πιο οικονομική λύση. Και εκεί κάνουν ένα μεγάλο λάθος.

Οι λάμπες LED, παρόλο που μπορεί να έχουν ένα ελαφρώς υψηλότερο αρχικό κόστος, είναι ασύγκριτα πιο αποδοτικές. Καταναλώνουν έως και 80% λιγότερο ρεύμα από τις συμβατικές και διαρκούν πολύ περισσότερο. Αυτό σημαίνει λιγότερες αλλαγές λαμπτήρων και, κυρίως, πολύ χαμηλότερους λογαριασμούς.

Η παγίδα της «απλά αναμμένης» λάμπας

Πόσες φορές έχεις βρεθεί να αφήνεις αναμμένο το φως σε ένα δωμάτιο που δεν χρησιμοποιείς; Στο σαλόνι ενώ βλέπεις τηλεόραση στο υπνοδωμάτιο, ή στο μπάνιο ενώ είσαι έξω. Αυτή η συνήθεια, που μπορεί να φαίνεται ασήμαντη, συσσωρεύεται.

Σταμάτα να φωτίζεις άδεια δωμάτια. Είναι σαν να πετάς λεφτά από το παράθυρο.

Εκτός από τις λάμπες LED, υιοθέτησε την πρακτική να σβήνεις τα φώτα φεύγοντας από κάθε χώρο. Μπορεί να σου φαίνεται αυτονόητο, αλλά οι συνήθειες θέλουν προσπάθεια για να αλλάξουν.

Σκέψου πόσα χρήματα θα εξοικονομήσεις αν κάθε λάμπα στο σπίτι σου γίνει LED και σβήνεις τα φώτα που δεν χρειάζεσαι. Το αποτέλεσμα θα είναι ορατό.

Η ψύξη και η θέρμανση: Εχθροί του πορτοφολιού σου;

Κανείς δεν θέλει να κρυώνει ή να ζεσταίνεται υπερβολικά στο σπίτι του, αλλά συχνά οι τρόποι που επιλέγουμε για να ρυθμίσουμε τη θερμοκρασία είναι οι πιο ενεργοβόροι.

Το να έχεις το κλιματιστικό στο φουλ για να ζεσταθεί ή να κρυώσει γρήγορα το σπίτι είναι ένας από τους πιο γρήγορους τρόπους να δεις τον λογαριασμό να εκτοξεύεται. Οι συσκευές αυτές, όταν λειτουργούν στο μέγιστο, καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ενέργειας.

Έξυπνες στρατηγικές για ιδανική θερμοκρασία

Αντί να ρυθμίζεις τον θερμοστάτη σε ακραίες τιμές, δοκίμασε να τον κρατήσεις σε μια σταθερή, λογική θερμοκρασία. Για τη θέρμανση, ιδανική θεωρείται γύρω στους 20-21 βαθμούς Κελσίου, ενώ για την ψύξη γύρω στους 24-25. Κάθε βαθμός παραπάνω ή παρακάτω αυξάνει σημαντικά την κατανάλωση.

Δεν χρειάζεται να παγώνεις ή να ιδρώνεις για να εξοικονομήσεις. Υπάρχουν πιο έξυπνοι τρόποι.

Επίσης, μην ξεχνάς τη μόνωση. Βεβαιώσου ότι τα παράθυρα και οι πόρτες σου κλείνουν καλά και δεν αφήνουν τον κρύο ή ζεστό αέρα να διαφεύγει. Χρησιμοποίησε κουρτίνες: το καλοκαίρι κράτα τις κλειστές τις ώρες που ο ήλιος χτυπάει στα τζάμια, και το χειμώνα άνοιξέ τις για να εκμεταλλευτείς τη θερμότητα του ήλιου.

Η σωστή χρήση του κλιματιστικού, με καθαρά φίλτρα και όχι σε υπερβολικές θερμοκρασίες, είναι κλειδί. Μην αφήνεις την επιθυμία για άμεση άνεση να «κάψει» τον προϋπολογισμό σου.

Ο φούρνος και η κουζίνα: Πληρώνεις για αερόθερμα;

Η κουζίνα είναι μια από τις πιο ενεργοβόρες ζώνες ενός σπιτιού, ειδικά όταν χρησιμοποιείς τον φούρνο. Πολλοί πιστεύουν ότι ο φούρνος τους «μαγειρεύει» καλύτερα όταν είναι σε λειτουργία αερόθερμο, ακόμα και για απλά φαγητά. Όμως, η λειτουργία αυτή καταναλώνει περισσότερο ρεύμα.

Είναι αλήθεια ότι ο αερόθερμος φούρνος μπορεί να ψήσει πιο ομοιόμορφα, αλλά για τις περισσότερες καθημερινές συνταγές, η συμβατική λειτουργία είναι εξίσου αποτελεσματική και πολύ πιο οικονομική.

Επίσης, μην ξεχνάς πόσο ρεύμα «τρώνε» οι ηλεκτρικές εστίες. Όταν μαγειρεύεις, προσπάθησε να χρησιμοποιείς καπάκια στα σκεύη. Αυτό βοηθάει το φαγητό να βράσει πιο γρήγορα και μειώνει τον χρόνο λειτουργίας των εστιών.

Μικρές αλλαγές, μεγάλη διαφορά

Αντί να προθερμαίνεις τον φούρνο πολύ ώρα πριν, κάν' το λίγα λεπτά πριν βάλεις το φαγητό. Ο χρόνος που θα περάσει μέχρι να ψηθεί το φαγητό θα είναι σχεδόν ο ίδιος, αλλά θα έχεις γλιτώσει την κατανάλωση των πρώτων λεπτών.

Για μικρά γεύματα ή για να ζεστάνεις κάτι, σκέψου να χρησιμοποιήσεις τον φούρνο μικροκυμάτων αντί για τον μεγάλο φούρνο. Είναι πολύ πιο αποδοτικός για μικρές δουλειές.

Σταμάτα να χρησιμοποιείς τον φούρνο σαν να μην υπάρχει αύριο. Μάθε πότε χρειάζεται πραγματικά και πότε όχι.

Ακόμα και ο τρόπος που χρησιμοποιείς την ηλεκτρική κουζίνα μετράει. Αν έχεις κεραμικές εστίες, βεβαιώσου ότι ο πάτος του σκεύους είναι επίπεδος και ίδιος με την εστία για μέγιστη μεταφορά θερμότητας.

Οι συσκευές που ξεχνάς: Ο «κρυφός» λογαριασμός

Υπάρχουν συσκευές στο σπίτι σου που, ενώ δεν τις χρησιμοποιείς συχνά, μπορεί να είναι «πεινασμένες» για ρεύμα. Σκέψου τον παλιό υπολογιστή που είναι συνέχεια συνδεδεμένος, την εκτυπωτική μονάδα, ή ακόμα και παλιές ηλεκτρικές συσκευές που έχεις στο ντουλάπι.

Πολλοί άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν ότι η παλαιότερη τεχνολογία είναι συνήθως πολύ λιγότερο ενεργειακά αποδοτική από τις σύγχρονες εναλλακτικές.

Αν έχεις μια παλιά τηλεόραση που την έχεις απλά για ανταλλακτικά, ή έναν παλιό υπολογιστή που δεν χρησιμοποιείς πια, είναι καλύτερο να τους αποσυνδέσεις εντελώς από την πρίζα. Η κατανάλωσή τους σε κατάσταση αναμονής μπορεί να είναι σημαντική.

Ανανέωση και αποσύνδεση

Σκέψου την ανανέωση των παλιών σου συσκευών. Ναι, είναι μια αρχική επένδυση, αλλά οι νέες συσκευές, ειδικά αυτές με την υψηλή ενεργειακή κλάση, μπορούν να σου εξοικονομήσουν χρήματα μακροπρόθεσμα. Ένας νέος ψυγειοκαταψύκτης, για παράδειγμα, μπορεί να μειώσει την κατανάλωση του παλιού σου κατά 30-40%.

Σταμάτα να πληρώνεις για τη συντήρηση παλιών, ενεργοβόρων συσκευών. Είναι μια χαμένη μάχη.

Ακόμα και μικρές συσκευές, όπως ηλεκτρικά σίδερα, πιστολάκια μαλλιών, ή καφετιέρες, καταναλώνουν αρκετή ενέργεια. Προσπάθησε να τις χρησιμοποιείς με σύνεση. Ένα σιδέρωμα όλης της μπουγάδας μαζί, αντί για μικρές παρτίδες, είναι πιο αποδοτικό.

Η συνειδητοποίηση είναι το πρώτο βήμα. Το να αρχίσεις να εφαρμόζεις αυτές τις απλές, καθημερινές αλλαγές, θα δεις τον λογαριασμό του ρεύματος να μειώνεται αισθητά, χωρίς να θυσιάσεις την άνεσή σου.

Φωτογραφία της Χαρούλα Π.

Η Χαρούλα διαθέτει περισσότερα από 18 χρόνια εμπειρίας στον κόσμο του ψηφιακού περιεχομένου. Η γραφή της κινείται με άνεση ανάμεσα σε παράξενες ιστορίες που προκαλούν τη φαντασία, πρακτικά life hacks που απλουστεύουν την καθημερινότητα, αλλά και αναλύσεις για τις σχέσεις και την ψυχολογία.