Στέκεσαι στο ράφι του σούπερ μάρκετ, κοιτάς δεκάδες μπουκάλια ελαιόλαδο και νιώθεις ένα μικρό πανικό. Ποιο απ' όλα είναι πραγματικά αυτό που υπόσχεται η ετικέτα; Αυτό που θα δώσει γεύση στο φαγητό σου, όχι απλώς λιπαρότητα; Συχνά, καταλήγεις να επιλέγεις τυχαία, βασιζόμενος στην τιμή ή σε ένα ωραίο μπουκάλι, για να διαπιστώσεις αργότερα ότι η γεύση είναι μέτρια, ή χειρότερα, αδιάφορη.
Έχεις πληρώσει για ποιοτικό προϊόν και τελικά έχεις κάτι που δεν ξεχωρίζει. Αυτό είναι το πρόβλημα που αντιμετωπίζεις. Ξέρεις ότι το ελαιόλαδο είναι η "ψυχή" της κουζίνας σου, αλλά η επιλογή του μοιάζει με λαχείο.
Πόσες φορές έχεις ανοίξει ένα μπουκάλι και η μυρωδιά δεν σε έχει ενθουσιάσει; Ή χειρότερα, έχει μια δυσάρεστη οσμή που σε κάνει να αναρωτιέσαι τι ακριβώς αγόρασες;
Η ετικέτα λέει αλήθεια;
Η πρώτη σου κίνηση είναι συνήθως να κοιτάξεις την ετικέτα. "Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο" γράφει. Αυτό είναι το πρώτο βήμα, αλλά ξέρεις τι σημαίνει πραγματικά; Το "εξαιρετικό παρθένο" είναι η υψηλότερη κατηγορία, αλλά ακόμα κι εντός αυτής, υπάρχουν διαφορές.
Πολλές ετικέτες χρησιμοποιούν όρους που ακούγονται εντυπωσιακοί, αλλά δεν σου λένε την ουσία. "Πρώτο κρύο πάτημα" ή "διατηρεί όλα τα θρεπτικά συστατικά". Αυτά πρέπει να είναι δεδομένα για ένα ποιοτικό λάδι, όχι κάτι για να διαφημίζεται.
Πρέπει να κοιτάς πέρα από τις γενικές δηλώσεις. Η ετικέτα είναι μόνο η αρχή.
Ο κωδικός της προέλευσης: Μην τον αγνοείς
Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία που συχνά παραβλέπεις είναι η ένδειξη της προέλευσης. Ψάξε για συγκεκριμένη περιοχή ή ακόμα και για την ονομασία του ελαιοτριβείου. Ένα λάδι που αναφέρει "Ελλάδα" είναι καλό, αλλά ένα λάδι που αναφέρει "Κρήτη", "Πελοπόννησος" ή ακόμα και "Χανιά" σου δίνει περισσότερη σιγουριά.
Αυτό δείχνει ότι ο παραγωγός είναι υπερήφανος για την προέλευση και ξέρει πού μεγάλωσαν οι ελιές του. Αντίθετα, ένα λάδι χωρίς συγκεκριμένη γεωγραφική ένδειξη, ίσως είναι ένα "χαρμάνι" από διάφορες περιοχές, με αμφίβολη ποιότητα.
Αυτό είναι ένα κρυφό σημάδι ποιότητας. Το να ξέρεις από πού έρχεται, είναι σαν να ξέρεις από ποιον αγρό σου έρχεται το ψωμί.
Έχεις αναρωτηθεί ποτέ γιατί κάποια λάδια είναι τόσο φθηνά; Συχνά, η έλλειψη λεπτομερειών στην ετικέτα είναι η απάντηση.
Η ημερομηνία λήξης: Πιο σημαντική απ' όσο νομίζεις
Νομίζεις ότι η ημερομηνία λήξης είναι απλώς μια τυπική υπόθεση; Λάθος. Το ελαιόλαδο, ειδικά το εξαιρετικό παρθένο, είναι ένα φρέσκο προϊόν. Όσο πιο κοντά στην ημερομηνία παραγωγής το αγοράζεις, τόσο καλύτερο.
Ψάξε για την ημερομηνία συγκομιδής ή εμφιάλωσης. Ιδανικά, θέλεις ένα λάδι που έχει εμφιαλωθεί τους τελευταίους 12-18 μήνες. Αν η ημερομηνία λήξης είναι μακρινή, αλλά η ημερομηνία παραγωγής είναι παλιά, τότε το λάδι σου έχει ήδη αρχίσει να χάνει τα αρώματα και τις γεύσεις του.
Αυτό είναι ένα από τα πιο εύκολα λάθη που κάνεις. Αγοράζεις ένα λάδι που έχει "κάτσει" στο ράφι για πολύ καιρό.
Ποτέ μην αγοράζεις λάδι με αόριστη ημερομηνία. Είναι μια σπατάλη χρημάτων.
Το χρώμα και η όψη: Τι σου λένε;
Πολλοί πιστεύουν ότι το σκούρο πράσινο χρώμα είναι πάντα σημάδι ποιότητας. Αυτό είναι μύθος. Ενώ ένα υγιές, φρέσκο λάδι μπορεί να έχει πράσινες αποχρώσεις, το χρώμα επηρεάζεται από την ποικιλία της ελιάς, την ωριμότητά της και τον τρόπο επεξεργασίας.
Αυτό που πραγματικά πρέπει να προσέξεις είναι η όψη. Ένα ποιοτικό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο πρέπει να είναι διαυγές. Αν βλέπεις "σκόνη" ή μικρά σωματίδια στον πάτο του μπουκαλιού, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι δεν έχει φιλτραριστεί σωστά.
Η διαύγεια είναι πιο σημαντική από το έντονο χρώμα. Αν το λάδι σου είναι θολό, μπορεί να ταγγίσει πιο γρήγορα.
Μην ξεγελιέσαι από το έντονο πράσινο αν το λάδι είναι θολό.
Η μυρωδιά και η γεύση: Τα απόλυτα κριτήρια
Εδώ είναι το σημείο που δεν μπορείς να εξαπατηθείς. Άνοιξε το μπουκάλι. Πλησίασε το στη μύτη σου. Τι μυρίζεις; Θέλεις μια φρέσκια, φρουτώδη μυρωδιά. Σκέψου τη μυρωδιά του φρεσκοκομμένου γρασιδιού, ή ενός αμύγδαλου, ή ενός φύλλου ελιάς.
Αν μυρίζει μούχλα, υγρασία, ή ακόμα χειρότερα, σαν χημικό, τότε έχεις πρόβλημα. Αυτές οι δυσάρεστες οσμές είναι σημάδι ότι το λάδι έχει ταγγίσει ή έχει υποστεί οξείδωση.
Η μυρωδιά είναι η πρώτη σου ασπίδα. Αν μυρίζει άσχημα, μην το αγοράσεις, μην το ανοίξεις καν.
Και τώρα, η γεύση. Πάρε μια μικρή κουταλιά. Μην την καταπιείς αμέσως. Άφησέ την να "ανοίξει" στο στόμα σου. Θέλεις να νιώσεις μια ευχάριστη πικράδα, ίσως μια ελαφριά "κάψιμο" στον λαιμό σου (αυτό είναι το φαινόλη, ένα αντιοξειδωτικό).
Αν η γεύση είναι επίπεδη, αδιάφορη, ή έχει μεταλλική επίγευση, τότε δεν είναι αυτό που περιμένεις. Το "κάψιμο" στον λαιμό είναι καλό σημάδι. Είναι η απόδειξη ότι το λάδι σου είναι φρέσκο και γεμάτο ωφέλιμες ουσίες.
Πόσο συχνά δοκιμάζεις το λάδι πριν το αγοράσεις; Σχεδόν ποτέ, σωστά; Αυτό πρέπει να αλλάξει.
Συσκευασία: Προστασία από το φως και τον αέρα
Το ελαιόλαδο είναι ευαίσθητο στο φως και τον αέρα. Γι' αυτό, η σωστή συσκευασία είναι κρίσιμη. Προτίμησε λάδι σε σκούρο γυάλινο μπουκάλι ή σε μεταλλική συσκευασία.
Απόφυγε τα διαφανή μπουκάλια, ειδικά αν τα βλέπεις εκτεθειμένα στο φως του ήλιου στο ράφι. Ο αέρας είναι ο εχθρός της φρεσκάδας. Ένα καλό καπάκι που κλείνει αεροστεγώς είναι απαραίτητο.
Η συσκευασία προστατεύει την επένδυσή σου. Μην υποτιμάς τη σημασία της.
Αν βλέπεις λάδι σε πλαστικό μπουκάλι, ειδικά διαφανές, σκέψου το δύο φορές.
Η επιλογή του σωστού ελαιόλαδου δεν είναι επιστήμη, είναι παρατήρηση και γνώση. Την επόμενη φορά που θα βρεθείς στο ράφι, θα ξέρεις ακριβώς τι να ψάξεις.
