Ξυπνάς το πρωί, κοιτάζεις το κενό χαρτί (ή την άδεια οθόνη) και τίποτα. Καμία ιδέα, καμία σπίθα, καμία έμπνευση. Νιώθεις σαν να έχεις φτάσει σε ένα αδιέξοδο, λες και η δημιουργική σου δεξαμενή έχει στερέψει εντελώς. Έχεις δοκιμάσει τα πάντα, έχεις διαβάσει άρθρα, έχεις δει βίντεο, αλλά η κατάσταση παραμένει η ίδια. Η απογοήτευση αρχίζει να σε κυριεύει, αναρωτιέσαι αν είσαι πραγματικά δημιουργικός ή αν απλώς το πίστευες.
Αν νιώθεις ότι η δημιουργικότητά σου έχει μπει σε τέλμα, μην ανησυχείς. Δεν είσαι μόνος. Πολλοί άνθρωποι, από καλλιτέχνες μέχρι επαγγελματίες κάθε χώρου, αντιμετωπίζουν αυτή την περίοδο "μπλοκαρίσματος". Το πρόβλημα όμως δεν είναι η έλλειψη δημιουργικότητας, αλλά ο τρόπος που την προσεγγίζεις. Μήπως κάνεις λάθος κινήσεις χωρίς να το συνειδητοποιείς;
Η ψευδαίσθηση της "έμπνευσης"
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που κάνεις είναι να περιμένεις την "έμπνευση" να σε χτυπήσει σαν κεραυνός εν αιθρία. Ζεις με την ψευδαίσθηση ότι οι σπουδαίες ιδέες έρχονται μόνο όταν είσαι σε κατάσταση απόλυτης χαλάρωσης ή όταν σου συμβαίνει κάτι μαγικό. Αυτό είναι ένα επικίνδυνο παραμύθι.
Η δημιουργικότητα δεν είναι κάτι που έρχεται από το πουθενά. Είναι μια διαδικασία, μια συνήθεια. Αν περιμένεις να νιώσεις "εμπνευσμένος" για να ξεκινήσεις, τότε είναι πολύ πιθανό να μην ξεκινήσεις ποτέ. Θυμήσου, οι περισσότεροι δημιουργοί δεν περιμένουν. Δουλεύουν.
Σταμάτα να περιμένεις. Άρχισε να κάνεις.
Η δύναμη της ρουτίνας, ακόμα και για την τέχνη
Ίσως σου ακούγεται παράλογο, αλλά η ρουτίνα μπορεί να γίνει ο καλύτερος σου φίλος για να ξεμπλοκάρεις. Όχι η βαρετή ρουτίνα που σε πνίγει, αλλά μια δομημένη ρουτίνα που δίνει χώρο στη δημιουργικότητά σου να ανθίσει. Πώς ακριβώς το κάνεις αυτό;
Ορίζεις συγκεκριμένες ώρες και ημέρες για να ασχοληθείς με την δημιουργική σου δραστηριότητα. Δεν έχει σημασία αν νιώθεις έτοιμος ή όχι. Απλώς κάθεσαι και αφοσιώνεσαι σε αυτό. Ακόμα κι αν στην αρχή δεν βγαίνει τίποτα, η επανάληψη χτίζει νευρικές συνδέσεις στον εγκέφαλό σου.
Αυτό το "συνειδητό παιχνίδι" με το χρόνο και τον χώρο, χωρίς πίεση για άμεσα αποτελέσματα, απελευθερώνει τον νου σου. Ξέρεις ότι έχεις αυτό το "ραντεβού" με τον εαυτό σου, και αυτό από μόνο του μειώνει την αναβλητικότητα.
Η συνέπεια νικάει την έμπνευση.
Ξεφορτώσου την τελειομανία που σε πνίγει
Αντί να περιμένεις την τέλεια ιδέα, αντί να προσπαθείς να κάνεις το αριστούργημα από την πρώτη στιγμή, συνειδητοποίησε ότι η τελειομανία είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της δημιουργικότητας. Σε πνίγει πριν καν δεις το φως.
Πόσες φορές έχεις αφήσει κάτι ημιτελές γιατί δεν σου φαινόταν "αρκετά καλό"; Πόσες ιδέες έχουν πεθάνει στο στάδιο της σύλληψης επειδή φοβόσουν ότι δεν θα είναι άξιες; Αυτή η εσωτερική κριτική, αν και μπορεί να προέρχεται από καλά κίνητρα, συχνά σε ακινητοποιεί.
Η λύση είναι να αγκαλιάσεις το ατελές. Να επιτρέψεις στον εαυτό σου να κάνει λάθη. Να δημιουργήσεις κάτι "άσχημο" επίτηδες. Αυτό απελευθερώνει την πίεση και σου επιτρέπει να πειραματιστείς.
Το πρώτο σου σχέδιο δεν χρειάζεται να είναι το τελικό.
Άλλαξε περιβάλλον, άλλαξε νοοτροπία
Μένεις συνέχεια στον ίδιο χώρο, κοιτάζεις τα ίδια πράγματα. Ο εγκέφαλός σου έχει συνηθίσει το περιβάλλον και μπαίνει σε μια κατάσταση "αυτόματου πιλότου". Για να αναζωογονήσεις τη δημιουργικότητά σου, χρειάζεσαι μια αλλαγή παραστάσεων.
Μπορεί να είναι κάτι τόσο απλό όσο να πας για έναν περίπατο στην γειτονιά σου, να επισκεφθείς ένα πάρκο που δεν πας συχνά, ή ακόμα και να καθίσεις σε ένα διαφορετικό καφέ. Η αλλαγή του οπτικού ερεθίσματος, η έκθεση σε νέα ερεθίσματα, μπορεί να πυροδοτήσει απρόσμενες ιδέες.
Σκέψου το: Όταν βγαίνεις από το σπίτι και παρατηρείς λεπτομέρειες που δεν είχες προσέξει ποτέ, δεν είναι αυτό μια μορφή δημιουργικής επαγρύπνησης; Μπορείς να το κάνεις επίτηδες. Πήγαινε σε μια έκθεση, άκου μια νέα μουσική, διάβασε ένα βιβλίο από ένα είδος που δεν διαβάζεις συνήθως.
Νέα ερεθίσματα φέρνουν νέες σκέψεις.
Διεύρυνε τους ορίζοντές σου με "ανόητες" ασχολίες
Ίσως πιστεύεις ότι πρέπει να αφοσιώνεσαι μόνο σε ό,τι έχει άμεση σχέση με την κύρια δημιουργική σου δραστηριότητα. Αυτό είναι ένα ακόμα λάθος. Συχνά, οι πιο απρόσμενες και καινοτόμες ιδέες προκύπτουν από την διασταύρωση διαφορετικών πεδίων.
Ασχολήσου με κάτι εντελώς άσχετο. Μάθε να πλέκεις, να ζωγραφίζεις με νερομπογιές, να φτιάχνεις κοκτέιλ, να παίζεις ένα μουσικό όργανο, να κηπουρεύεις. Αυτές οι "ανόητες" ασχολίες, όπως τις αποκαλείς, γυμνάζουν διαφορετικά μέρη του εγκεφάλου σου.
Αναπτύσσουν την ικανότητά σου να βλέπεις μοτίβα, να λύνεις προβλήματα με διαφορετικούς τρόπους, και να κάνεις συνδέσεις που δεν θα έκανες αλλιώς. Ποιος ξέρει, μπορεί η λύση σε ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζεις με την συγγραφή σου να έρθει ενώ προσπαθείς να φτιάξεις ένα περίπλοκο γλυκό.
Μην υποτιμάς τη δύναμη του "άσχετου".
Επανάσταση στην προσέγγισή σου: Μικρές νίκες, μεγάλα αποτελέσματα
Η μεγαλύτερη παγίδα είναι να βλέπεις την δημιουργικότητα ως ένα μεγάλο, τρομακτικό βουνό. Για να το ανέβεις, πρέπει να σπάσεις την πορεία σου σε μικρότερα, διαχειρίσιμα βήματα. Αντί να σκέφτεσαι "πρέπει να γράψω ένα ολόκληρο βιβλίο", σκέψου "θα γράψω 500 λέξεις σήμερα".
Θέσε στον εαυτό σου μικρούς, εφικτούς στόχους. Κάθε φορά που ολοκληρώνεις έναν τέτοιο στόχο, νιώθεις μια αίσθηση επιτυχίας. Αυτές οι μικρές νίκες χτίζουν την αυτοπεποίθησή σου και σε ωθούν να συνεχίσεις.
Κάθε μικρή πρόοδος μετράει.
Μην ξεχνάς ότι η δημιουργικότητα δεν είναι ένα στατικό ταλέντο, αλλά μια δυναμική ικανότητα που μπορείς να καλλιεργήσεις. Με τις σωστές στρατηγικές και μια αλλαγή στην προσέγγισή σου, μπορείς να ξεμπλοκάρεις και να απελευθερώσεις το δημιουργικό σου δυναμικό σήμερα κιόλας.
