Κάθεσαι μπροστά στη λευκή σελίδα, στο άδειο καμβά, στην αχρησιμοποίητη φόρμα, και νιώθεις το κενό να σε καταπίνει. Οι ιδέες φαντάζουν μακρινές, σαν σπάνια πουλιά που πετούν μακριά σου όποτε πλησιάζεις. Ξέρεις ότι έχεις τη σπίθα μέσα σου, αλλά νιώθεις παγιδευμένος σε μια ρουτίνα που σε πνίγει.
Αυτό το αίσθημα απογοήτευσης, αυτή η αίσθηση ότι κάτι σου λείπει, είναι ο πιο συνηθισμένος εχθρός της δημιουργικότητας. Μήπως όμως φταίει η ίδια η προσέγγισή σου; Μήπως κάνεις κάποιες απλές, καθημερινές κινήσεις που, χωρίς να το συνειδητοποιείς, σου κλείνουν την πόρτα στην έμπνευση;
Ας δούμε λοιπόν τι μπορεί να πηγαίνει στραβά και, κυρίως, πώς να το διορθώσεις.
Ο εχθρός της δημιουργικότητας είναι η τελειομανία
Αναγνωρίζεις τον εαυτό σου να ξοδεύει ώρες ατελείωτες για να τελειοποιήσει την πρώτη πρόταση, το πρώτο πινελιά, την πρώτη γραμμή κώδικα; Αυτό είναι η τελειομανία στην πιο άγρια μορφή της.
Η αλήθεια είναι ότι η τελειομανία είναι ο μεγαλύτερος εχθρός σου. Όταν βάζεις τον πήχη τόσο ψηλά από την αρχή, αγχώνεσαι τόσο πολύ για το αποτέλεσμα, που παραλύεις. Ξεχνάς ότι η δημιουργική διαδικασία είναι ταξίδι, όχι προορισμός.
Η πρώτη σου δουλειά είναι να κάνεις, όχι να κάνεις τέλεια.
Σκέψου το: Πόσες φορές έχεις εγκαταλείψει ένα project, όχι επειδή δεν είχες ιδέες, αλλά επειδή δεν ήσουν ευχαριστημένος με το πρώτο βήμα; Αυτό είναι χάσιμο πολύτιμου χρόνου και ενέργειας.
Πώς να ξεπεράσεις την παγίδα
Βάλε ένα χρονόμετρο. Δώσε στον εαυτό σου 20 λεπτά για να γράψει, να ζωγραφίσει, να σκεφτεί, χωρίς κριτική. Ο στόχος είναι η παραγωγή, όχι η ποιότητα σε αυτό το στάδιο.
Σκέψου σαν παιδί. Τα παιδιά δεν αγχώνονται για το αν η ζωγραφιά τους θα είναι αριστούργημα. Απλά ζωγραφίζουν. Άφησε αυτή την αθωότητα να σε καθοδηγήσει.
Ξεκίνα με το "αρκετά καλό", όχι με το "τέλειο".
Η ρουτίνα είναι ο αντίπαλος, όχι η δομή
Ναι, η δομή είναι απαραίτητη. Ένα πρόγραμμα, κάποιες σταθερές, μας βοηθούν να διαχειριστούμε τον χρόνο μας. Αλλά η άκαμπτη ρουτίνα, αυτή που σε αναγκάζει να κάνεις τα ίδια και τα ίδια, την ίδια ώρα, με τον ίδιο τρόπο, σκοτώνει τη δημιουργικότητα.
Μήπως κάθε πρωί ξυπνάς, πίνεις τον καφέ σου ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, διαβάζεις τα ίδια νέα, κάνεις την ίδια δουλειά, και μετά ξαπλώνεις; Αυτή η προβλεψιμότητα, αν και άνετη, είναι το τέλειο περιβάλλον για να "μαραζώσεις".
Η επανάληψη χωρίς ποικιλία οδηγεί σε πνευματική στασιμότητα.
Αν νιώθεις ότι οι μέρες σου είναι ίδιες, τότε και οι ιδέες σου θα είναι ίδιες. Πώς περιμένεις να έρθει κάτι καινούργιο σε ένα περιβάλλον που δεν το αφήνει να αναπνεύσει;
Πώς να σπάσεις τον κύκλο
Άλλαξε τη διαδρομή σου για τη δουλειά. Άκου κάτι διαφορετικό στο αυτοκίνητο ή στο μετρό. Δοκίμασε ένα νέο εστιατόριο για μεσημεριανό. Ακόμα και μικρές αλλαγές μπορούν να δώσουν νέα ερεθίσματα.
Ενσωμάτωσε "χρόνο παιχνιδιού" στο πρόγραμμά σου. Αφιέρωσε 15-30 λεπτά την ημέρα σε κάτι που δεν έχει σκοπό, πέρα από την απόλαυση. Παίξε ένα επιτραπέζιο, πειραματίσου με ένα νέο χόμπι, ή απλά άκου μουσική και χόρεψε.
Η περιέργεια είναι το καύσιμο της δημιουργικότητας.
Η απομόνωση είναι κακή, αλλά η υπερβολική κοινωνικοποίηση χειρότερη
Ναι, η αλληλεπίδραση με άλλους είναι σημαντική. Μας δίνει νέες οπτικές, μας εμπνέει, μας βοηθά να δούμε τα πράγματα διαφορετικά. Αλλά αν περνάς όλο σου τον χρόνο σε συζητήσεις, σε συναντήσεις, σε "networking" που δεν οδηγεί πουθενά, πότε θα έχεις χρόνο να σκεφτείς;
Πολλοί πιστεύουν ότι η δημιουργικότητα ανθίζει μόνο σε ομάδες. Αυτό είναι μύθος. Ενώ η συνεργασία είναι πολύτιμη, η μοναχική σκέψη, ο εσωτερικός διάλογος, είναι εξίσου, αν όχι περισσότερο, σημαντικά.
Η συνεχής εξωτερική διέγερση μπορεί να πνίξει την εσωτερική φωνή.
Σκέψου τους μεγάλους εφευρέτες, τους καλλιτέχνες, τους συγγραφείς. Πόσες ώρες περνούσαν μόνοι τους, βυθισμένοι στις σκέψεις τους;
Η χρυσή τομή
Οργάνωσε "ήσυχες ζώνες" στην ημέρα σου. Ακόμα και 30 λεπτά ησυχίας, χωρίς τηλέφωνα, χωρίς ειδοποιήσεις, μπορούν να κάνουν θαύματα.
Επέλεξε τις κοινωνικές σου επαφές. Επικεντρώσου σε συζητήσεις που σε προκαλούν, που σε κάνουν να σκέφτεσαι, και όχι σε επιφανειακές κουβέντες.
Βρες την ισορροπία μεταξύ του "εμείς" και του "εγώ".
Η αποτυχία δεν είναι το τέλος, είναι η αρχή
Πόσο συχνά αποθαρρύνεσαι όταν κάτι δεν πάει καλά; Πόσο γρήγορα τα παρατάς, πιστεύοντας ότι απλά δεν είσαι "φτιαγμένος" γι' αυτό; Αυτή η αντίδραση είναι ίσως το πιο καταστροφικό εμπόδιο.
Η αποτυχία είναι αναπόσπαστο κομμάτι της δημιουργικής διαδικασίας. Κάθε "λάθος" είναι ένα μάθημα, μια ευκαιρία να καταλάβεις τι δεν δουλεύει και να προσαρμοστείς. Αν φοβάσαι να αποτύχεις, φοβάσαι να δημιουργήσεις.
Οι πιο επιτυχημένοι άνθρωποι είναι αυτοί που έχουν αποτύχει περισσότερο.
Μήπως φοβάσαι να δοκιμάσεις κάτι καινούργιο, επειδή μπορεί να μην πετύχει; Αυτός ο φόβος σε κρατάει δέσμιο στο σημείο που είσαι τώρα.
Πώς να αγκαλιάσεις την αποτυχία
Άλλαξε την οπτική σου. Δες την αποτυχία ως πειραματισμό. Τι έμαθες από αυτή την εμπειρία; Τι θα έκανες διαφορετικά την επόμενη φορά;
Γιόρτασε τις "μικρές αποτυχίες". Κάθε φορά που κάτι δεν πάει όπως το περίμενες, αντί να απογοητευτείς, αναγνώρισέ το ως ένα βήμα προς την κατανόηση.
Η δημιουργικότητα απαιτεί θάρρος.
Η έλλειψη περιέργειας είναι σαν να κλείνεις τα μάτια σου
Όταν σταματάς να ρωτάς "γιατί;" και "πώς;", η δημιουργικότητά σου αρχίζει να σβήνει. Η περιέργεια είναι ο κινητήρας που τροφοδοτεί νέες ιδέες.
Σκέψου πότε ήταν η τελευταία φορά που έμαθες κάτι εντελώς άσχετο με τη δουλειά σου, απλά επειδή σε ενδιέφερε. Αν η απάντηση είναι "πολύ παλιά", τότε έχεις πρόβλημα.
Η άγνοια δεν είναι ευτυχία, είναι πνευματική ακινησία.
Αν δεν εκθέτεις τον εαυτό σου σε νέες πληροφορίες, νέες ιδέες, νέες εμπειρίες, πώς περιμένεις να σου έρθει μια πρωτότυπη σκέψη;
Πώς να ξυπνήσεις την περιέργειά σου
Διάβαζε βιβλία, άρθρα, παρακολούθησε ντοκιμαντέρ για θέματα που δεν γνωρίζεις. Ακόμα και 5 λεπτά την ημέρα μπορούν να ανοίξουν νέους ορίζοντες.
Συζήτα με ανθρώπους που έχουν διαφορετικές απόψεις και υπόβαθρα. Ρώτα τους για τις εμπειρίες τους, για τα πιστεύω τους.
Η ζωή είναι ένα ατελείωτο μάθημα.
Αναγνωρίζοντας αυτά τα λάθη και κάνοντας συνειδητές αλλαγές, θα δεις τη δημιουργικότητά σου να ανθίζει ξανά, πιο δυναμικά από ποτέ.
