Κάθεσαι μπροστά στον υπολογιστή, η λίστα με τις δουλειές απλώνεται μπροστά σου σαν εφιάλτης, και αντί να ξεκινήσεις, βρίσκεις τον εαυτό σου να χαζεύει στο κινητό, να ετοιμάζει καφέ για τρίτη φορά ή να αναλύει την τελευταία ταινία που είδες. Σου θυμίζει κάτι;
Αυτή η αίσθηση ότι κάτι πρέπει να κάνεις, αλλά δεν μπορείς να κάνεις το πρώτο βήμα, είναι η αναβλητικότητα. Και δεν είσαι μόνος. Πολλές φορές, όμως, η λύση δεν είναι να πιέσεις περισσότερο τον εαυτό σου, αλλά να καταλάβεις τι κάνεις λάθος.
Το ψέμα που λες στον εαυτό σου: «Θα το κάνω αργότερα»
Αυτό είναι το κλασικό. Θεωρείς ότι έχεις άπειρο χρόνο μπροστά σου. «Έχω όλη την ημέρα», «Αύριο είναι άλλη μέρα», «Θα το κάνω όταν νιώσω την έμπνευση». Ξέρεις πότε έρχεται η έμπνευση; Όταν έχεις ήδη ξεκινήσει.
Η αναβολή δεν είναι θέμα τεμπελιάς, είναι θέμα φόβου. Φόβου αποτυχίας, φόβου ότι η δουλειά θα είναι πιο δύσκολη απ' ό,τι φαντάζεσαι, ή ακόμα και φόβου επιτυχίας, γιατί μετά θα πρέπει να διαχειριστείς τις νέες ευθύνες.
Κάνεις λάθος αν πιστεύεις ότι η «καλύτερη στιγμή» θα έρθει από μόνη της.
Σκέψου το: Πόσες φορές έχεις πει «θα το κάνω αύριο» και το αύριο έγινε μεθαύριο, και μετά την επόμενη εβδομάδα;
Το κόλπο της «μικρής νίκης»
Αντί να βλέπεις την τεράστια λίστα με τις υποχρεώσεις, σπάσ' την. Διάλεξε ένα μικρό, συγκεκριμένο κομμάτι. Όχι «να γράψω την έκθεση», αλλά «να γράψω την εισαγωγή της έκθεσης». Όχι «να καθαρίσω το σπίτι», αλλά «να καθαρίσω τον νεροχύτη».
Μόλις ολοκληρώσεις αυτό το μικρό βήμα, θα νιώσεις μια ικανοποίηση. Αυτή η ικανοποίηση είναι το κλειδί. Σου δίνει την ώθηση να πας στο επόμενο μικρό βήμα.
Η επιτυχία τροφοδοτεί την επιτυχία.
Αυτό το κάνεις για να «ξεγελάσεις» τον εγκέφαλό σου. Του δίνεις μια εύκολη νίκη, ώστε να θέλει να συνεχίσει.
Το λάθος της τελειομανίας
Πολλοί αναβάλουν επειδή θέλουν να τα κάνουν όλα τέλεια. Φοβούνται ότι το αποτέλεσμα δεν θα είναι όπως το φαντάζονται, οπότε προτιμούν να μην κάνουν τίποτα. Αυτό είναι αυτοκαταστροφικό.
Η αλήθεια είναι ότι η τελειότητα είναι ανέφικτη. Το να περιμένεις την τέλεια στιγμή, την τέλεια διάθεση, το τέλειο εργαλείο, είναι μια συνταγή για αποτυχία.
Το «αρκετά καλό» είναι συχνά ο καλύτερος φίλος σου.
Προτίμησε να παραδώσεις κάτι «αρκετά καλό» στην ώρα του, παρά κάτι «τέλειο» που δεν θα ολοκληρωθεί ποτέ.
Αναρωτήσου: Ποιο είναι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί αν δεν είναι τέλειο;
Η δύναμη της οπτικοποίησης (αλλά όχι όπως νομίζεις)
Όταν σκέφτεσαι την αναβλητικότητα, φαντάζεσαι τον εαυτό σου να δουλεύει σκληρά, να ιδρώνει, να παλεύει. Αυτή η εικόνα είναι αποθαρρυντική.
Αντί γι' αυτό, οπτικοποίησε την ολοκλήρωση. Φαντάσου πώς θα νιώθεις όταν θα έχεις τελειώσει τη δουλειά. Νιώσε την ανακούφιση, την περηφάνια, την ελευθερία.
Αυτό το συναίσθημα είναι το καύσιμο που χρειάζεσαι.
Αυτή η θετική εικόνα σε κάνει να θέλεις να φτάσεις εκεί. Δεν είναι απλώς να ονειρεύεσαι, είναι να νιώθεις την επιβράβευση πριν καν την κερδίσεις.
Το πρόβλημα της έλλειψης σαφήνειας
Πολλές φορές αναβάλλεις γιατί δεν ξέρεις ακριβώς τι πρέπει να κάνεις. Η δουλειά μοιάζει αόριστη, σαν ένα σύννεφο που δεν μπορείς να διακρίνεις.
Όταν η εργασία είναι ασαφής, ο εγκέφαλός σου την αποφεύγει. Είναι πιο εύκολο να κάνεις κάτι άλλο, κάτι συγκεκριμένο, ακόμα κι αν είναι λιγότερο σημαντικό.
Δεν μπορείς να νικήσεις έναν εχθρό που δεν βλέπεις.
Πρέπει να ξέρεις ακριβώς ποιο είναι το επόμενο, χειροπιαστό βήμα. Αν η δουλειά είναι «οργάνωση του γραφείου», σπάσ' την σε «άδειασμα του συρταριού Α», «ταξινόμηση των εγγράφων», «πέταγμα των άχρηστων».
Κάθε βήμα πρέπει να είναι τόσο συγκεκριμένο που να μην μπορείς να το παρεξηγήσεις.
Το τέχνασμα του «χρονόμετρου»
Αν μια δουλειά σου φαίνεται βουνό, δοκίμασε να δουλέψεις μόνο για 25 λεπτά. Ναι, μόνο 25 λεπτά. Βάλε ένα χρονόμετρο.
Συχνά, το δύσκολο είναι να ξεκινήσεις. Μόλις μπεις στη ροή, τα 25 λεπτά θα γίνουν 50, μετά 1 ώρα. Ακόμα κι αν σταματήσεις μετά τα 25 λεπτά, έχεις κάνει πρόοδο. Και αυτό είναι νίκη.
Αυτό είναι το «τέχνασμα της μικρής δέσμευσης».
Δεσμεύεσαι για ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα, κάτι που δεν φαίνεται απειλητικό. Αυτό μειώνει την αντίσταση.
Ακόμα και 5 λεπτά είναι καλύτερα από καθόλου.
Η παραπλάνηση της «ανταμοιβής»
Λες στον εαυτό σου «όταν τελειώσω αυτό, θα φάω σοκολάτα». Αυτό ακούγεται καλό, αλλά συχνά δεν λειτουργεί.
Ο εγκέφαλός σου μπορεί να δει την ανταμοιβή ως κάτι που θα πάρει αργότερα, ενώ η δουλειά είναι τώρα. Και η δουλειά είναι άβολη.
Η άμεση ικανοποίηση κερδίζει πάντα την καθυστερημένη, αν δεν είσαι προσεκτικός.
Αντί να υπόσχεσαι μια μεγάλη ανταμοιβή στο τέλος, επικεντρώσου στα μικρά βήματα και τις μικρές νίκες που αναφέραμε. Η ίδια η ολοκλήρωση του μικρού βήματος είναι η ανταμοιβή.
Σκέψου: Ποιο μικρό πράγμα μπορείς να κάνεις για τον εαυτό σου *τώρα* που θα σε κάνει να νιώσεις καλύτερα, χωρίς να σε αποσπάσει από τη δουλειά;
Μια βαθιά αναπνοή; Ένα ποτήρι νερό; Αυτά είναι μικρές, άμεσες επιβραβεύσεις που σε βοηθούν να συνεχίσεις.
Η αναβλητικότητα είναι ένας δύσκολος αντίπαλος, αλλά όχι ανίκητος. Αντί να την πολεμάς με την ίδια στρατηγική ξανά και ξανά, δοκίμασε να την καταλάβεις, να αναγνωρίσεις τα λάθη σου και να εφαρμόσεις έξυπνες, μικρές αλλαγές. Θα εκπλαγείς με το πόσο πιο αποτελεσματικός μπορείς να γίνεις.
