Πώς να διαβάζεις ξανά χωρίς να χάνεις την μπάλα

Κάθεσαι στον καναπέ σου, με το αγαπημένο σου βιβλίο στο χέρι, έτοιμος να βυθιστείς σε έναν άλλο κόσμο. Τίποτα δεν μπορεί να σε σταματήσει. Ή έτσι νομίζεις. Λίγα λεπτά αργότερα, το μυαλό σου έχει ήδη ταξιδέψει αλλού: σκέφτεσαι τι θα φας, τι email πρέπει να στείλεις, ή αν κλείδωσες την πόρτα. Ξαναδιαβάζεις την ίδια παράγραφο τρεις φορές και νιώθεις ένα αόρατο τείχος να υψώνεται ανάμεσα σε σένα και την ιστορία. Σου έχει συμβεί ποτέ; Αυτό το αίσθημα απογοήτευσης, η αίσθηση ότι χάνεις πολύτιμο χρόνο χωρίς να απολαμβάνεις αυτό που αγαπάς, είναι κάτι που πολλοί από εμάς βιώνουμε καθημερινά. Δεν είναι ότι δεν θέλεις να διαβάσεις. Είναι ότι ο κόσμος γύρω σου, και κυρίως ο κόσμος *μέσα* στο κεφάλι σου, δεν σε αφήνει.

Η ψευδαίσθηση της "ήρεμης στιγμής"

Πολλοί πιστεύουν ότι αρκεί να βρεθούν σε ένα ήσυχο μέρος για να διαβάσουν. Και φυσικά, η ησυχία είναι ένα καλό σημείο εκκίνησης. Όμως, αν ο εσωτερικός σου θόρυβος είναι πιο δυνατός από τον εξωτερικό, τότε η ήρεμη γωνιά του σπιτιού σου γίνεται απλώς ένας χώρος όπου οι περισπασμοί γίνονται πιο έντονοι. Σκέψου το: κάθεσαι στο μπαλκόνι σου, με τον ήλιο να σε χαϊδεύει. Ακούς τα πουλιά, νιώθεις το αεράκι. Υπέροχο, έτσι δεν είναι; Και ξαφνικά, το μυαλό σου πετάει σε μια πρόσφατη συζήτηση, σε μια υποχρέωση που σου ξέφυγε, σε ένα άρθρο που διάβασες νωρίτερα. Ο εξωτερικός θόρυβος είναι εύκολο να τον ελέγξεις. Ο εσωτερικός, όχι τόσο. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψεις το διάβασμα. Σημαίνει ότι πρέπει να αλλάξεις προσέγγιση. Αντί να περιμένεις την τέλεια στιγμή, πρέπει να δημιουργήσεις τις συνθήκες για να την αξιοποιήσεις.

Το τηλέφωνο: ο αόρατος κλέφτης της προσοχής σου

Ας είμαστε ειλικρινείς. Το smartphone σου είναι ο νούμερο ένα εχθρός της συγκεντρωμένης ανάγνωσης. Ακόμα κι αν είναι στο αθόρυβο, η παρουσία του είναι αισθητή. Η σκέψη "τι ανακοίνωση μπορεί να έχασα;" είναι αρκετή για να σε αποσπάσει. Έχεις δοκιμάσει να το βάλεις στην άλλη άκρη του δωματίου; Ή μήπως απλώς το αφήνεις δίπλα σου, με την οθόνη γυρισμένη προς τα κάτω, ελπίζοντας ότι δεν θα σε δελεάσει; Αυτό είναι σαν να αφήνεις ένα κουτί σοκολατίνες δίπλα σου και να περιμένεις να μην τις φας. Η πραγματικότητα είναι σκληρή: αν δεν το απομακρύνεις εντελώς, θα σε αποσπάσει. Δοκίμασε να ενεργοποιήσεις τη λειτουργία "Μην ενοχλείτε" ή ακόμα καλύτερα, να το απενεργοποιήσεις τελείως για όσο διαβάζεις. Ναι, ξέρω, ακούγεται ακραίο. Αλλά σκέψου πόσο χρόνο "σπαταλάς" κάθε φορά που ελέγχεις ειδοποιήσεις και μετά προσπαθείς να ξαναβρείς τον ρυθμό σου.

Το multitasking είναι για τους άλλους, όχι για σένα

Πολλοί από εμάς πιστεύουμε ότι είμαστε ικανοί να κάνουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Να ακούμε ένα podcast ενώ μαγειρεύουμε, να απαντάμε σε μηνύματα ενώ παρακολουθούμε τηλεόραση, ή να διαβάζουμε ένα βιβλίο ενώ ταυτόχρονα σκεφτόμαστε τις δουλειές του σπιτιού. Αυτό δεν είναι multitasking. Είναι απλώς κακή διαχείριση της προσοχής σου. Όταν προσπαθείς να κάνεις δύο ή περισσότερα πράγματα που απαιτούν νοητική προσπάθεια, δεν τα κάνεις καλά. Απλώς μετακινείς την προσοχή σου από το ένα στο άλλο, χάνοντας την ουσία και από τα δύο. Το διάβασμα, ειδικά, απαιτεί βαθιά εστίαση. Αντί να προσπαθείς να "νιώσεις" ότι διαβάζεις ενώ το μυαλό σου τρέχει αλλού, δώσε στον εαυτό σου την άδεια να αφοσιωθεί αποκλειστικά στο βιβλίο. Αφιέρωσε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ας πούμε 30 ή 60 λεπτά, όπου το μόνο που θα κάνεις είναι να διαβάζεις. Τίποτα άλλο.

Δημιούργησε το δικό σου "ιερό" διάστημα ανάγνωσης

Μην περιμένεις να σου χαριστεί ο χρόνος και η ηρεμία. Φτιάξ' τα μόνος σου. Αυτό σημαίνει να οριοθετήσεις τον χώρο και τον χρόνο σου. Αν έχεις ένα δωμάτιο που δεν χρησιμοποιείται πολύ, κάν' το το "ιερό" σου αναγνωστήριο. Βάλε μια άνετη πολυθρόνα, ένα καλό φωτιστικό, και ίσως ένα μικρό τραπέζι για το νερό ή τον καφέ σου. Αν δεν έχεις τέτοιο χώρο, τότε δημιούργησε μια "νοητή" ζώνη. Κάθε φορά που κάθεσαι σε μια συγκεκριμένη καρέκλα ή σε ένα συγκεκριμένο σημείο του καναπέ, αυτό είναι το σημείο σου για διάβασμα. Ορίσε τις δικές σου "τελετουργίες" πριν αρχίσεις. Αυτό μπορεί να σημαίνει να ετοιμάσεις το ρόφημά σου, να κάνεις μερικές βαθιές αναπνοές, ή ακόμα και να σημειώσεις σε ένα χαρτί τις σκέψεις που σου έρχονται στο μυαλό, για να τις "αποθηκεύσεις" και να ασχοληθείς μαζί τους αργότερα.

Η δύναμη της πρόθεσης και της μικρής αρχής

Πολλές φορές, η μεγαλύτερη δυσκολία είναι η αρχή. Το να πάρεις το βιβλίο και να ανοίξεις την πρώτη σελίδα. Αν νιώθεις αντίσταση, μην πιέζεις τον εαυτό σου να διαβάσει ώρες. Ξεκίνα με το "κανόνα των 5 λεπτών". Πες στον εαυτό σου ότι θα διαβάσεις μόνο για 5 λεπτά. Συνήθως, μόλις ξεκινήσεις, θα θες να συνεχίσεις. Η αρχική αντίσταση είναι η πιο δυνατή. Μην υποτιμάς τη δύναμη της μικρής, συνειδητής δέσμευσης. Αυτή η στρατηγική είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν νιώθεις κουρασμένος ή απορρυθμισμένος. Ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα είναι διαχειρίσιμο και μειώνει την ψυχολογική πίεση.

Η αντίληψη του χρόνου: πώς τον "σπαταλάς"

Είσαι σίγουρος ότι ο χρόνος που αφιερώνεις στο διάβασμα είναι πραγματικά "διάβασμα"; Ή μήπως είναι ένας συνδυασμός προσπάθειας, περισπασμών και αίσθησης ενοχής; Αν διαβάζεις μια σελίδα σε 10 λεπτά, κάνοντας συνεχώς παύσεις για να ελέγξεις το τηλέφωνο ή να σκεφτείς κάτι άλλο, τότε δεν διαβάζεις. Απλώς "κοιτάς" το βιβλίο. Σταμάτα να πιστεύεις ότι ο χρόνος που κάθεσαι με ένα βιβλίο είναι αυτομάτως ποιοτικός χρόνος ανάγνωσης. Αυτό που πρέπει να κάνεις είναι να γίνεις πιο συνειδητός για το πώς χρησιμοποιείς τον χρόνο σου. Σημείωσε για μια μέρα πόσο χρόνο αφιερώνεις πραγματικά στη συγκεντρωμένη ανάγνωση και πόσο χρόνο "χάνεις" σε περισπασμούς. Η συνειδητοποίηση είναι το πρώτο βήμα για την αλλαγή. Το να απολαμβάνεις το διάβασμα χωρίς περισπασμούς δεν είναι μαγεία. Είναι μια σειρά από συνειδητές επιλογές και μικρές, πρακτικές αλλαγές στον τρόπο που προσεγγίζεις αυτή την δραστηριότητα. Δοκίμασέ τα και θα δεις τη διαφορά.