Η ειρωνεία είναι ότι θέλεις να διαβάσεις. Το επιθυμείς πραγματικά. Αλλά η ζωή, αυτή η ασταμάτητη ροή από μικρές και μεγάλες παρεμβολές, μοιάζει να έχει βαλθεί να σε εμποδίσει. Μήπως τελικά το διάβασμα είναι μια χαμένη υπόθεση για σένα, μια πολυτέλεια που δεν μπορείς να αντέξεις;
Η αλήθεια είναι ότι δεν φταις εσύ. Ή μάλλον, φταις, αλλά με έναν τρόπο που πολλοί άλλοι είναι ένοχοι. Έχεις συνηθίσει να ζεις σε έναν κόσμο συνεχούς εγρήγορσης, όπου η προσοχή σου τραβιέται από χίλια δυο πράγματα ταυτόχρονα. Και το διάβασμα, αυτή η αρχαία τέχνη της μονομανίας, απαιτεί ακριβώς το αντίθετο.
Ο εχθρός σου δεν είναι το βιβλίο, είναι η ίδια σου η συνήθεια
Σκέψου το. Πόσο συχνά πιάνεις τον εαυτό σου να ελέγχει το κινητό «μόνο για ένα λεπτό» και καταλήγεις να χάνεις είκοσι; Αυτή η παρόρμηση είναι σχεδόν αυτόματη. Το ίδιο συμβαίνει και όταν διαβάζεις. Ένα μικρό κενό, μια παύση, και η σκέψη «α, ας δω τι έγινε στο Instagram» έρχεται σαν αστραπή.
Μήπως η παγίδα κρύβεται στο πώς αντιμετωπίζεις το διάβασμα; Το θεωρείς απλώς μια ακόμα δραστηριότητα που πρέπει να χωρέσει ανάμεσα σε δουλειές, υποχρεώσεις και κοινωνικές αλληλεπιδράσεις; Αν το βλέπεις έτσι, είναι λογικό να μην μπορείς να συγκεντρωθείς.
Το διάβασμα δεν είναι παθητική ψυχαγωγία. Είναι ενεργός διάλογος.
Η παγίδα του «μεταξύ δύο δουλειών»
Έχεις ποτέ προσπαθήσει να διαβάσεις ένα κεφάλαιο ενώ περιμένεις να γίνει ο καφές ή ενώ η τηλεόραση παίζει στο βάθος; Αυτές οι στιγμές, που μοιάζουν βολικές για να «γεμίσεις» τον χρόνο, είναι στην πραγματικότητα τοξικές για τη συγκέντρωσή σου. Ο εγκέφαλός σου δεν μπορεί να κάνει «μια μικρή δόση» διάβασμα και μετά να επιστρέψει αμέσως στην προηγούμενη δραστηριότητα χωρίς απώλειες.
Δεν μπορείς να «κλέψεις» χρόνο για διάβασμα. Πρέπει να τον αφιερώσεις. Και όταν λες «δεν έχω χρόνο», ουσιαστικά λες «δεν το βάζω προτεραιότητα».
Σκέψου αυτό: αν είχες ένα ραντεβού με έναν πολύ σημαντικό άνθρωπο, θα το άφηνες να διακοπεί από ένα τυχαίο μήνυμα στο κινητό; Φυσικά και όχι. Γιατί το ίδιο δεν κάνεις και με τον εαυτό σου και την πνευματική σου τροφή;
Δημιούργησε το «ιερό» σου διάστημα ανάγνωσης
Το πρώτο βήμα είναι να καταλάβεις ότι το διάβασμα απαιτεί περιβάλλον. Όχι, δεν χρειάζεται να έχεις μια πολυτελή βιβλιοθήκη. Αλλά χρειάζεσαι έναν χώρο όπου θα νιώθεις ότι μπαίνεις σε μια διαφορετική ζώνη, μακριά από τις καθημερινές έγνοιες.
Βρες ένα σημείο στο σπίτι σου που είναι σχετικά ήσυχο. Μπορεί να είναι μια γωνιά του σαλονιού, ένα γραφείο, ακόμα και το υπνοδωμάτιό σου. Το κλειδί είναι να μην είναι ο χώρος όπου συνήθως βλέπεις τηλεόραση, μιλάς στο τηλέφωνο ή κάνεις δουλειές του σπιτιού.
Κάνε το δικό σου. Πρόσθεσε ένα άνετο μαξιλάρι, ένα φωτιστικό που δίνει ωραίο φως, ίσως ένα φυτό. Αυτές οι μικρές πινελιές σηματοδοτούν στον εγκέφαλό σου: «Εδώ, τώρα, αφοσιωνόμαστε σε κάτι άλλο».
Η ψηφιακή αποτοξίνωση είναι απαραίτητη
Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο, αλλά και το πιο κρίσιμο. Το κινητό σου είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της συγκεντρωμένης ανάγνωσης. Οι ειδοποιήσεις, οι ειδοποιήσεις, οι ειδοποιήσεις. Είναι σαν συνεχείς μικρές επιθέσεις στην προσοχή σου.
Η λύση είναι απλή, αλλά απαιτεί πειθαρχία: Βάλε το κινητό στο αθόρυβο και μακριά σου. Κυριολεκτικά, μακριά. Αν είναι στο ίδιο δωμάτιο, θα νιώθεις τον πειρασμό. Αν είναι σε άλλη αίθουσα, η απόσταση δημιουργεί ένα φυσικό εμπόδιο.
Μπορείς να πεις «αλλά τι θα γίνει αν με χρειαστούν;». Καταρχάς, πόσο συχνά συμβαίνει αυτό πραγματικά; Και δεύτερον, για πόσο καιρό; Ένας ώρα διάβασμα δεν θα καταστρέψει τον κόσμο. Αν είναι επείγον, θα σε βρουν.
Δοκίμασε να απενεργοποιήσεις τις ειδοποιήσεις για τις εφαρμογές που σε αποσπούν περισσότερο. Για το διάστημα που διαβάζεις, οι ειδοποιήσεις μπορούν να περιμένουν. Δεν είναι ντροπή να ζητάς από τους φίλους σου ή την οικογένειά σου να σε αφήσουν ήσυχο για λίγο.
Οργανώσου: Ο κανόνας των 20 λεπτών
Δεν χρειάζεται να αφιερώνεις ώρες για να απολαύσεις το διάβασμα. Η ποιότητα της ανάγνωσης είναι πιο σημαντική από την ποσότητα.
Ξεκίνα με μικρούς στόχους. 20 λεπτά την ημέρα. Αυτό είναι όλο. Μπορείς να το κάνεις. Βάλε χρονόμετρο. Όταν χτυπήσει, μπορείς να σταματήσεις, ή μπορείς να συνεχίσεις αν νιώθεις ότι είσαι σε ροή. Αλλά η αρχική δέσμευση είναι μόνο 20 λεπτά.
Αυτό το «χρονόμετρο» λειτουργεί ως ψυχολογικό τρικ. Ξέρεις ότι δεν είναι για πάντα. Ξέρεις ότι η «απομόνωση» θα τελειώσει σύντομα. Αυτό μειώνει την αντίσταση.
Σημείωσε πόσο διάβασες, πόσες σελίδες, τι αίσθηση είχες. Αυτή η μικρή καταγραφή σε βοηθά να παρακολουθείς την πρόοδό σου και σε κάνει πιο υπεύθυνο.
Πώς να αντιμετωπίσεις τις εσωτερικές παρεμβολές
Εκτός από τους εξωτερικούς περισπασμούς, υπάρχουν και οι εσωτερικοί. Οι σκέψεις που τρέχουν στο μυαλό σου: «Πρέπει να πάω σούπερ μάρκετ», «Τι θα πω αύριο στη συνάντηση;», «Νιώθω κουρασμένος».
Μια απλή τεχνική είναι να έχεις ένα σημειωματάριο δίπλα σου. Κάθε φορά που έρχεται μια τέτοια «ενοχλητική» σκέψη, απλώς γράψ' την. Μην την αναλύεις, απλώς σημείωσέ την. «Θυμήσου να αγοράσεις γάλα», «Να στείλω email στον Γιώργο».
Με αυτό τον τρόπο, «αδειάζεις» το μυαλό σου χωρίς να χάσεις την εστίαση στο βιβλίο. Ξέρεις ότι οι σκέψεις σου δεν χάνονται, απλώς καταγράφονται για να τις αντιμετωπίσεις αργότερα. Αυτό είναι ζωτικής σημασίας.
Μην ντρέπεσαι αν χρειαστεί να το κάνεις πολλές φορές στην αρχή. Είναι μέρος της διαδικασίας. Ο εγκέφαλός σου έχει συνηθίσει να είναι πολυάσχολος. Χρειάζεται χρόνο για να μάθει να ηρεμεί.
Η δύναμη της συνέπειας
Το πιο σημαντικό από όλα είναι η συνέπεια. Όχι η τελειότητα, αλλά η συνέπεια.
Δεν πειράζει αν χάσεις μια μέρα. Το σημαντικό είναι να επιστρέψεις την επόμενη. Μην αφήσεις μια μικρή αποτυχία να γίνει δικαιολογία για να τα παρατήσεις εντελώς.
Κάθε φορά που καταφέρνεις να διαβάσεις χωρίς περισπασμούς, ακόμα και για λίγα λεπτά, κερδίζεις μια μικρή μάχη. Αυτές οι μικρές νίκες χτίζουν την αυτοπεποίθησή σου και ενισχύουν τη συνήθεια.
Να θυμάσαι: Δεν είναι όλοι οι «αναγνώστες» που διαβάζουν ώρες ατελείωτες. Πολλοί απλώς έχουν μάθει να προστατεύουν τον χρόνο τους και την προσοχή τους. Και αυτό είναι κάτι που μπορείς να κάνεις κι εσύ.
Σταμάτα να πιστεύεις ότι το διάβασμα είναι κάτι που «σου συμβαίνει» αν έχεις χρόνο. Κάν' το κάτι που «επιλέγεις» να κάνεις, δημιουργώντας τις συνθήκες για να γίνει.
Αφού ξέρεις πλέον ποια είναι τα λάθη σου, είναι ώρα να τα διορθώσεις.
