Πώς να διαβάζεις βιβλία χωρίς να χάνεις την μπάλα: Τα λάθη που σε σταματούν

Ένα άτομο προσπαθεί να διαβάσει ένα βιβλίο σε έναν καναπέ, αλλά το βλέμμα του είναι χαμένο και το μυαλό του φαίνεται να περιπλανιέται, ενώ το κινητό του είναι δίπλα του.
Κάθεσαι με το βιβλίο σου, έτοιμος να χαθείς σε άλλους κόσμους, αλλά το μυαλό σου τρέχει σε χίλια. Σκέφτεσαι τι πρέπει να πάρεις από το σούπερ μάρκετ, αν κλείδωσες το αυτοκίνητο, τι θα φας αύριο. Το αποτέλεσμα; Δέκα σελίδες μετά, δεν έχεις ιδέα τι διάβασες. Σου έχει τύχει; Αν ναι, τότε βρίσκεσαι στο σωστό μέρος. Αυτό το άρθρο δεν είναι για να σου πει "διάβαζε σε ήσυχο μέρος". Είναι για να σου αποκαλύψει γιατί, ακόμα και σε ήσυχο μέρος, ο εγκέφαλός σου κάνει πάρτι και πώς να τον φέρεις εσύ στον έλεγχο.

Ο εχθρός δεν είναι πάντα εξωτερικός

Πολλοί πιστεύουν ότι ο μόνος λόγος που δεν μπορούν να συγκεντρωθούν είναι ο θόρυβος, τα μηνύματα στο κινητό ή οι φωνές από την τηλεόραση. Και ναι, αυτά παίζουν ρόλο. Αλλά αν δεν λύσεις το εσωτερικό σου πρόβλημα, ακόμα και σε ένα ερημικό μοναστήρι, το μυαλό σου θα βρει τρόπους να σε αποσπάσει. Σκέψου το: Πόσες φορές έχεις πιάσει τον εαυτό σου να σκέφτεται τι θα κάνεις το Σαββατοκύριακο, ενώ προσπαθείς να κατανοήσεις έναν κρίσιμο διάλογο στο βιβλίο; Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα.

Το "πρέπει" που σε σκοτώνει

Ένας από τους μεγαλύτερους εχθρούς της απόλαυσης του διαβάσματος είναι η αίσθηση του "πρέπει". "Πρέπει να τελειώσω αυτό το κεφάλαιο", "Πρέπει να μάθω αυτό το απόσπασμα", "Πρέπει να διαβάσω Χ σελίδες σήμερα". Αυτή η πίεση μετατρέπει μια ευχάριστη δραστηριότητα σε αγγαρεία. Αν νιώθεις ότι το διάβασμα είναι μια υποχρέωση, τότε πώς να το απολαύσεις; Δεν είναι τυχαίο που τα βιβλία που διαβάζεις "για πλάκα" τα τελειώνεις πιο γρήγορα και με περισσότερη ευχαρίστηση.

Η παγίδα της τελειότητας

Μήπως προσπαθείς να συγκρατήσεις κάθε λεπτομέρεια, κάθε όνομα, κάθε ημερομηνία; Αυτή η προσπάθεια για απόλυτη κατανόηση μπορεί να σε κουράσει και να σε απομακρύνει από τη ροή της ιστορίας. Δεν χρειάζεται να είσαι μηχανή απομνημόνευσης. Μερικές φορές, αρκεί να νιώσεις την ατμόσφαιρα, να καταλάβεις τα συναισθήματα των χαρακτήρων. Δεν είναι εξέταση. Είναι μια εμπειρία.

Η δύναμη της προετοιμασίας (που δεν κάνεις)

Πριν καν ανοίξεις το βιβλίο, το μυαλό σου είναι ήδη γεμάτο. Έχεις φάει, έχεις πιει καφέ, έχεις δει τα νέα. Αλλά δεν έχεις κάνει το πιο σημαντικό: ένα "reset" για το μυαλό σου. Γιατί να περιμένεις να σου πει κάποιος να κλείσεις το κινητό; Εσύ πρέπει να αποφασίσεις συνειδητά ότι για τα επόμενα 30 ή 60 λεπτά, ο κόσμος έξω από το βιβλίο παύει να υπάρχει.

Το "μικρό διάλειμμα" που διαρκεί ώρες

"Α, ας δω μόνο ένα γρήγορο ποστ στο Instagram". Λίγα λεπτά μετά, έχεις χαθεί σε ατελείωτα scrolling. Αυτή η συνήθεια είναι θανατηφόρα για τη συγκέντρωση. Το μεγαλύτερο λάθος που κάνεις είναι να υποτιμάς τη δύναμη της στιγμιαίας απόσπασης. Μια ματιά στο κινητό μπορεί να σου κοστίσει 15 λεπτά συγκέντρωσης.

Η λάθος ώρα για διάβασμα

Δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Κάποιοι είναι πρωινά τυπάκια, άλλοι βουίζουν το βράδυ. Αν προσπαθείς να διαβάσεις ένα απαιτητικό βιβλίο στις 11 το βράδυ, ενώ είσαι κουρασμένος, είναι σαν να προσπαθείς να τρέξεις μαραθώνιο με σπασμένο πόδι. Πρέπει να αναγνωρίσεις πότε είσαι πραγματικά σε εγρήγορση. Εκείνες τις ώρες, το διάβασμα γίνεται παιχνιδάκι.

Έξυπνες τακτικές για να κρατήσεις το μυαλό σου στο βιβλίο

Αντί να περιμένεις τη μαγική λύση, πάρε την κατάσταση στα χέρια σου.

Δημιούργησε το "ιερό σου διάστημα"

Βρες ένα μέρος όπου νιώθεις άνετα και δεν διακόπτεσαι. Δεν χρειάζεται να είναι βιβλιοθήκη. Μπορεί να είναι μια γωνιά του καναπέ, το μπαλκόνι σου, ακόμα και η κουζίνα αν είναι ήσυχα. Το σημαντικό είναι να είναι δικό σου, ένα σημείο αφιερωμένο αποκλειστικά στο διάβασμα.

Κάνε "αποτοξίνωση" πριν ξεκινήσεις

Πριν ανοίξεις το βιβλίο, κάνε ένα μικρό τελετουργικό. Πιες ένα ποτήρι νερό, κάνε μερικές βαθιές αναπνοές, κλείσε τα ειδοποιητικά του κινητού. Δώσε σήμα στον εγκέφαλό σου: "Τώρα, ετοιμάσου για διάβασμα".

Χρησιμοποίησε τεχνικές ενεργητικής ανάγνωσης

Αντί να διαβάζεις παθητικά, κάνε το ενεργητικό. Σημείωσε λέξεις που δεν καταλαβαίνεις, υπογράμμισε φράσεις που σου αρέσουν, γράψε μικρές παρατηρήσεις στο περιθώριο. Αυτό κρατάει το μυαλό σου απασχολημένο και σε συνδέει με το κείμενο.

Βάλε στόχους, αλλά ρεαλιστικούς

Αντί να λες "θα διαβάσω 100 σελίδες", πες "θα διαβάσω για 30 λεπτά" ή "θα διαβάσω ένα κεφάλαιο". Η αίσθηση της ολοκλήρωσης, ακόμα και σε μικρά βήματα, είναι τρομερά ενισχυτική.

Η αλήθεια που αγνοείς: Το διάβασμα είναι σαν γυμναστική

Όπως και η γυμναστική, η ικανότητα συγκέντρωσης βελτιώνεται με την εξάσκηση. Δεν θα γίνεις δρομέας μαραθωνίου από τη μια μέρα στην άλλη. Έτσι και με το διάβασμα. Μην απογοητεύεσαι αν στην αρχή δυσκολεύεσαι. Συνέχισε. Κάθε φορά που καταφέρνεις να μείνεις συγκεντρωμένος για λίγο παραπάνω, χτίζεις αυτή τη "μυϊκή μνήμη" της προσοχής.

Μην φοβάσαι να αφήσεις ένα βιβλίο

Ναι, το είπα. Αν ένα βιβλίο σε βασανίζει, σε κουράζει και δεν σου προσφέρει τίποτα, γιατί να το πιέζεις; Η ζωή είναι πολύ μικρή για να χάνεις τον χρόνο σου με βιβλία που δεν σε εμπνέουν. Υπάρχουν αμέτρητα υπέροχα βιβλία εκεί έξω. Μην κολλάς σε ένα που δεν σου ταιριάζει.

Ανακάλυψε τι σε παθιάζει

Τι είδους ιστορίες σε συναρπάζουν; Τι θέματα σε εξιτάρουν; Όταν διαβάζεις κάτι που πραγματικά σε ενδιαφέρει, η συγκέντρωση έρχεται σχεδόν αυτόματα. Η απόλαυση είναι ο καλύτερος οδηγός. Το διάβασμα χωρίς περισπασμούς δεν είναι προνόμιο λίγων, αλλά μια δεξιότητα που μπορείς να καλλιεργήσεις. Ξεκίνα σήμερα, με μικρά, σταθερά βήματα, και θα δεις τη διαφορά.
Φωτογραφία της Χαρούλα Π.

Η Χαρούλα διαθέτει περισσότερα από 18 χρόνια εμπειρίας στον κόσμο του ψηφιακού περιεχομένου. Η γραφή της κινείται με άνεση ανάμεσα σε παράξενες ιστορίες που προκαλούν τη φαντασία, πρακτικά life hacks που απλουστεύουν την καθημερινότητα, αλλά και αναλύσεις για τις σχέσεις και την ψυχολογία.