Βρίσκεσαι ξανά στο ίδιο σημείο; Η λίστα με τις δουλειές φουντώνει, η προθεσμία πλησιάζει απειλητικά, κι εσύ, αντί να κάνεις αυτό που πρέπει, βρίσκεις χίλιους δυο λόγους για να ασχοληθείς με οτιδήποτε άλλο. Μήπως χαζεύεις στο κινητό, μήπως καθαρίζεις το σπίτι που ήταν μια χαρά πριν πέντε λεπτά, μήπως απλά κοιτάς έξω από το παράθυρο και σκέφτεσαι πόσο άδικο είναι που πρέπει να κάνεις *αυτό*;
Αν νιώθεις ότι η αναβλητικότητα είναι ένας αόρατος εχθρός που σου κλέβει την ενέργεια και τον χρόνο, τότε είσαι στο σωστό μέρος. Δεν είσαι μόνος/η σε αυτόν τον αγώνα. Η αλήθεια είναι ότι πολλοί από εμάς παλεύουμε με αυτή την αίσθηση του "θα το κάνω αργότερα", η οποία, στην πραγματικότητα, σημαίνει "ποτέ" ή "την τελευταία στιγμή με άγχος".
Η παγίδα της "τέλειας στιγμής"
Πόσες φορές έχεις αναβάλει μια εργασία επειδή δεν ένιωθες "στην κατάλληλη διάθεση"; Περιμένεις να έρθει η έμπνευση, η τέλεια συγκέντρωση, η απουσία περισπασμών. Αλλά η αλήθεια είναι ότι η "τέλεια στιγμή" σπάνια έρχεται από μόνη της.
Περιμένοντας την ιδανική συνθήκη, ουσιαστικά δίνεις στον εαυτό σου μια δικαιολογία να μην ξεκινήσει. Και όσο περισσότερο περιμένεις, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η δουλειά στο μυαλό σου, και τόσο πιο δύσκολο γίνεται να την αντιμετωπίσεις. Αυτή η αναμονή είναι μια μορφή αυτο-σαμποτάζ.
Σκέψου το: κάθε λεπτό που περνάει χωρίς να κάνεις την πρώτη κίνηση, είναι ένα λεπτό χαμένο. Ένα λεπτό που θα μπορούσες να είχες χρησιμοποιήσει για να προχωρήσεις, έστω και λίγο. Δεν είναι η δουλειά που είναι τρομακτική, είναι η ιδέα της.
Η δύναμη του "ξεκινάω τώρα, όσο λίγο κι αν είναι"
Η λύση δεν είναι να περιμένεις να νιώσεις έτοιμος/η, αλλά να ξεκινήσεις αμέσως, ακόμα κι αν είναι για πέντε λεπτά. Αυτή η τεχνική, γνωστή και ως "κανόνας των 5 λεπτών", μπορεί να είναι εκπληκτικά αποτελεσματική.
Απλώς πες στον εαυτό σου: "Θα δουλέψω πάνω σε αυτό μόνο για 5 λεπτά". Το πιθανότερο είναι ότι, μόλις ξεκινήσεις, θα βρεις τον ρυθμό σου και θα συνεχίσεις για περισσότερο. Ακόμα κι αν σταματήσεις μετά τα 5 λεπτά, έχεις κάνει κάτι. Έχεις σπάσει την αδράνεια.
Κάθε μικρή νίκη χτίζει momentum. Μην υποτιμάς τη δύναμη της πρώτης, έστω και μικρής, κίνησης. Είναι σαν να σπρώχνεις ένα βαρύ αντικείμενο: το πιο δύσκολο είναι να το βάλεις σε κίνηση. Μόλις πάρει φόρα, γίνεται ευκολότερο.
Το λάθος να βλέπεις τη "μεγάλη εικόνα"
Όταν κοιτάς ολόκληρη την εργασία, ειδικά αν είναι μεγάλη και περίπλοκη, το μυαλό σου μπορεί να "παγώσει". Η αίσθηση του χάους και της ατέλειωτης προσπάθειας που απαιτείται, σε κάνει να θέλεις να την αποφύγεις.
Αντί να σκέφτεσαι "πρέπει να γράψω ολόκληρη την έκθεση", σκέψου: "πρέπει να γράψω την εισαγωγή" ή ακόμα και "πρέπει να βρω τρεις ιδέες για την εισαγωγή". Σπάσε το μεγάλο στο μικρό.
Αυτό είναι κρίσιμο. Η αναβλητικότητα συχνά τρέφεται από την υπερβολική σκέψη και την αίσθηση ότι η εργασία είναι ανυπέρβλητη. Μικρότερα, διαχειρίσιμα βήματα κάνουν την εργασία λιγότερο τρομακτική και πιο προσιτή.
Πώς να κάνεις την εργασία σου "φιλική"
Δεν είναι όλοι οι τρόποι δουλειάς ίδιοι. Ίσως η προσέγγισή σου να είναι αυτή που σε μπλοκάρει. Αναρωτήσου: Υπάρχει τρόπος να κάνεις αυτή την εργασία πιο ενδιαφέρουσα ή πιο ευχάριστη;
Μπορείς να βάλεις μουσική; Να δουλέψεις σε ένα διαφορετικό περιβάλλον, όπως ένα καφέ; Να συνδυάσεις την εργασία με κάτι που σου αρέσει, π.χ., ένα πεντάλεπτο διάλειμμα για να φας κάτι γλυκό μετά από 25 λεπτά δουλειάς;
Η αυτο-επιβράβευση είναι ισχυρό κίνητρο. Βάλε μικρούς στόχους και επιβράβευσε τον εαυτό σου όταν τους πετυχαίνεις. Αυτό δημιουργεί έναν θετικό κύκλο που σε ωθεί να συνεχίσεις.
Η παραπλάνηση της "πολυδιεργασίας"
Πιστεύεις ότι μπορείς να κάνεις πολλά πράγματα ταυτόχρονα και να είσαι αποτελεσματικός/ή; Η αλήθεια είναι ότι η "πολυδιεργασία" (multitasking) είναι ένας μύθος που μας κάνει χειρότερους.
Όταν προσπαθείς να κάνεις πολλά πράγματα ταυτόχρονα, στην πραγματικότητα αλλάζεις την προσοχή σου από τη μία εργασία στην άλλη, χάνοντας χρόνο και ενέργεια σε κάθε αλλαγή. Αυτή η συνεχής αλλαγή είναι ένας από τους μεγαλύτερους εχθρούς της παραγωγικότητας.
Κάθε φορά που το τηλέφωνό σου χτυπάει ή ένα email έρχεται, είναι ένας πειρασμός. Πόσο συχνά πέφτεις σε αυτή την παγίδα, νομίζοντας ότι "θα ρίξω μια γρήγορη ματιά"; Αυτό το "γρήγορα" μπορεί να σου κοστίσει 15-20 λεπτά για να ξαναμπείς στο ρυθμό σου.
Η δύναμη της μονοδιεργασίας
Η λύση είναι απλή αλλά απαιτεί πειθαρχία: εστίασε σε μία μόνο εργασία κάθε φορά. Κλείσε τις ειδοποιήσεις, βάλτο το κινητό στο αθόρυβο ή σε άλλη συσκευή.
Αφιέρωσε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα για μια συγκεκριμένη εργασία. Χρησιμοποίησε τεχνικές όπως η "τεχνική Pomodoro" (25 λεπτά δουλειάς, 5 λεπτά διάλειμμα) για να διατηρήσεις την εστίασή σου.
Όταν εστιάζεις, παράγεις καλύτερη δουλειά, ταχύτερα. Είναι τόσο απλό. Αντί να διασπείρεις την ενέργειά σου, συγκεντρώνε τη σε ένα σημείο. Θα εκπλαγείς με το πόσα μπορείς να πετύχεις όταν αφιερώνεις την πλήρη προσοχή σου σε ένα πράγμα.
Πώς να αντιμετωπίσεις τους "αόρατους" περισπασμούς
Μερικές φορές, οι μεγαλύτεροι περισπασμοί δεν είναι τα email ή τα social media, αλλά οι δικές σου εσωτερικές σκέψεις. Η ανησυχία, η αμφιβολία, η τελειομανία – όλα αυτά μπορούν να σε κρατήσουν μακριά από την ουσιαστική δουλειά.
Αν νιώθεις ότι συνεχώς σκέφτεσαι άλλα πράγματα, δοκίμασε να τα καταγράψεις. Κράτα ένα χαρτί δίπλα σου και, κάθε φορά που σου έρχεται μια άλλη σκέψη, γράψ' την. Μετά, μπορείς να την επεξεργαστείς αργότερα, όταν τελειώσεις την κύρια εργασία σου.
Η αποδοχή ότι δεν μπορείς να τα κάνεις όλα ταυτόχρονα είναι απελευθερωτική.
Στρατηγικές για να "κλειδώσεις" την εστίασή σου
Δημιούργησε ένα περιβάλλον που ευνοεί τη συγκέντρωση. Βρες έναν ήσυχο χώρο, ετοίμασε όλα όσα χρειάζεσαι πριν ξεκινήσεις, και ενημέρωσε τους γύρω σου ότι χρειάζεσαι χρόνο χωρίς διακοπές.
Μην ξεχνάς την αξία του να λες "όχι". Αν κάποιος σου ζητήσει κάτι ενώ δουλεύεις σε κάτι σημαντικό, εξήγησέ του ότι είσαι απασχολημένος/η και πότε θα μπορείς να τον εξυπηρετήσεις. Η προστασία του χρόνου σου είναι η πρώτη σου προτεραιότητα.
Τέλος, να θυμάσαι ότι η αναβλητικότητα δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα, αλλά μια συνήθεια που μπορεί να αλλάξει. Με τις σωστές στρατηγικές και λίγη πειθαρχία, μπορείς να την νικήσεις και να γίνεις ο πιο αποτελεσματικός εαυτός σου.
