Ξυπνάς το πρωί με την καλύτερη διάθεση. Σκέφτεσαι: "Σήμερα θα μάθω επιτέλους εκείνη τη γλώσσα/δεξιότητα που θέλω εδώ και καιρό". Ανοίγεις τον υπολογιστή, βρίσκεις ένα ωραίο μάθημα, αλλά μετά από δέκα λεπτά, ο νους σου έχει ταξιδέψει αλλού. Έρχεται το απόγευμα, νιώθεις ενοχές, αλλά η προσπάθεια μοιάζει μάταιη.
Αν νιώθεις ότι η μάθηση είναι ένας διαρκής αγώνας δρόμου που ποτέ δεν φτάνεις στον τερματισμό, τότε διάβασε παρακάτω. Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να κάνεις κάποια από αυτά τα συνηθισμένα, αλλά καταστροφικά λάθη.
Το σύνδρομο του "όλα ή τίποτα"
Προσπαθείς να μάθεις τα πάντα με τη μία
Πολλές φορές, όταν αποφασίζεις να ξεκινήσεις κάτι καινούργιο, νιώθεις μια υπερβολική δίψα για γνώση. Θέλεις να καταβροχθίσεις όλο το υλικό, να κάνεις ώρες μελέτης, να γίνεις ειδικός από την πρώτη μέρα. Αυτή η προσέγγιση, όμως, είναι καταδικασμένη να αποτύχει.
Φαντάσου να θέλεις να τρέξεις μαραθώνιο χωρίς προπόνηση. Το σώμα σου θα καταρρεύσει. Το ίδιο συμβαίνει και με τον εγκέφαλό σου. Η υπερβολική προσπάθεια σε σύντομο χρονικό διάστημα οδηγεί σε εξάντληση, απογοήτευση και τελικά, εγκατάλειψη.
Ο εγκέφαλός σου χρειάζεται χρόνο για να αφομοιώσει.
Αντί να στοχεύεις σε τρίωρα σεμινάρια ή να διαβάζεις ολόκληρα κεφάλαια, ξεκίνα με μικρά, διαχειρίσιμα βήματα. Δέκα με δεκαπέντε λεπτά την ημέρα είναι πολύ πιο αποτελεσματικά από δύο ώρες μια φορά την εβδομάδα. Έτσι, δημιουργείς μια ρεαλιστική προσδοκία και χτίζεις σταδιακά την αντοχή σου.
Η παγίδα της τελειότητας
Μήπως αναβάλλεις συνεχώς την έναρξη, περιμένοντας την "ιδανική" στιγμή; Ίσως ψάχνεις το "τέλειο" βιβλίο, το "τέλειο" online μάθημα, ή περιμένεις να έχεις "τέλεια" ησυχία στο σπίτι. Αυτή η αναζήτηση της τελειότητας είναι ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια.
Η πραγματικότητα είναι ότι η "τέλεια" στιγμή δεν έρχεται ποτέ. Πάντα θα υπάρχει κάτι που δεν είναι ακριβώς όπως το φανταζόσουν. Το κλειδί είναι να ξεκινήσεις με ό,τι έχεις, εκεί που είσαι.
Η πρόοδος, όχι η τελειότητα, είναι ο στόχος.
Μην αφήνεις την αναβλητικότητα να σε νικήσει. Ξεκίνα σήμερα, ακόμα κι αν δεν είναι η "ιδανική" συνθήκη. Μπορείς να κάνεις μία άσκηση, να διαβάσεις μια παράγραφο, να δεις ένα σύντομο βίντεο. Αυτό είναι το πρώτο, κρίσιμο βήμα.
Η δύναμη της ρουτίνας (και πώς την καταστρέφεις)
Δεν ορίζεις συγκεκριμένο χρόνο
Πολλές φορές, η μάθηση μπαίνει στην λίστα με τις "δουλειές που θα κάνω αν προλάβω". Αν δεν ορίσεις ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μέσα στην ημέρα σου αποκλειστικά για μάθηση, είναι σχεδόν σίγουρο ότι δεν θα γίνει.
Σκέψου το: Αν δεν ορίσεις ώρα για τη γυμναστική ή για να πληρώσεις τους λογαριασμούς, θα γίνουν; Το πιθανότερο είναι να ξεχαστούν ή να γίνουν βιαστικά την τελευταία στιγμή.
Το να το αφήνεις στην τύχη είναι συνταγή αποτυχίας.
Δοκίμασε να ενσωματώσεις τη μάθηση στην καθημερινή σου ρουτίνα, σαν να ήταν ένα ραντεβού που δεν μπορείς να ακυρώσεις. Μπορεί να είναι το πρωινό σου καφεδάκι, η ώρα που περιμένεις τα παιδιά από το σχολείο, ή λίγο πριν κοιμηθείς. Βρες την ώρα που σου ταιριάζει και κράτα την σταθερή.
Αγνοείς τον παράγοντα "ευχαρίστηση"
Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν τη μάθηση ως αγγαρεία, μια υποχρέωση που πρέπει να εκπληρωθεί. Αν η διαδικασία δεν είναι ευχάριστη, είναι πολύ δύσκολο να την κάνεις συνήθεια. Η μάθηση δεν χρειάζεται να είναι βαρετή ή δύσκολη.
Μήπως διαλέγεις υλικό που σε κουράζει αντί να σε ενθουσιάζει; Μήπως η μέθοδος που ακολουθείς είναι μονότονη και προβλέψιμη; Αν ναι, τότε είναι λογικό να χάνεις το ενδιαφέρον σου.
Η μάθηση πρέπει να σου δίνει ενέργεια, όχι να σου την κλέβει.
Βρες τρόπους να κάνεις τη μάθηση πιο διασκεδαστική. Αν μαθαίνεις μια γλώσσα, δες ταινίες ή άκου μουσική σε αυτή τη γλώσσα. Αν μαθαίνεις προγραμματισμό, φτιάξε ένα μικρό, δημιουργικό project. Επέλεξε υλικό που πραγματικά σε συναρπάζει και μεθόδους που ταιριάζουν στην προσωπικότητά σου.
Πώς να χτίσεις μια συνήθεια που αντέχει
Το λάθος του "χωρίς σχέδιο"
Έχεις αναρωτηθεί ποτέ γιατί οι αθλητές έχουν προπονητικό πρόγραμμα; Γιατί οι μουσικοί κάνουν ασκήσεις; Γιατί οι σεφ ακολουθούν συνταγές; Όλοι έχουν ένα σχέδιο. Εσύ, όμως, όταν αποφασίζεις να μάθεις κάτι, απλά "το κάνεις".
Η έλλειψη ενός σαφούς σχεδίου είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη. Χωρίς συγκεκριμένους στόχους, χωρίς να ξέρεις τι θα κάνεις σε κάθε "συνεδρία" μάθησης, είναι εύκολο να χαθείς.
Ξοδεύεις προσπάθεια χωρίς κατεύθυνση.
Δημιούργησε ένα απλό, εβδομαδιαίο πλάνο. Θέσε μικρούς, εφικτούς στόχους για κάθε εβδομάδα. Για παράδειγμα: "Αυτή την εβδομάδα θα μάθω 10 νέες λέξεις στα Ισπανικά" ή "Θα ολοκληρώσω το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου για την ιστορία της τέχνης".
Η παγίδα της απομόνωσης
Μήπως νιώθεις ότι η μάθηση είναι μια μοναχική υπόθεση; Ότι πρέπει να τα κάνεις όλα μόνος σου, χωρίς βοήθεια ή υποστήριξη; Αυτή η απομόνωση μπορεί να σε κάνει να νιώθεις μοναξιά και να χάσεις το κίνητρο.
Στην Ελλάδα, η συζήτηση και η ανταλλαγή απόψεων είναι βαθιά ριζωμένες στην κουλτούρα μας. Γιατί να μην το αξιοποιήσεις αυτό και στη μάθηση;
Δεν χρειάζεται να κουβαλάς όλο το βάρος μόνος σου.
Αναζήτησε κοινότητες ή ομάδες με κοινά ενδιαφέροντα. Μπορεί να είναι online forums, ομάδες σε social media, ή ακόμα και τοπικές συναντήσεις. Η συζήτηση με άλλους που μαθαίνουν το ίδιο πράγμα, η ανταλλαγή εμπειριών και η επίλυση αποριών μαζί, μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά.
