Κάθε Δευτέρα λες "από σήμερα ξεκινάω". Το βλέπεις, το νιώθεις, το ορκίζεσαι. Και μετά, Τρίτη πρωί, ο καφές είναι πιο ελκυστικός από τη γυμναστική, η τηλεόραση πιο δυνατή από το διάβασμα, και το "αργότερα" γίνεται το αγαπημένο σου μότο. Πόσες φορές έχεις νιώσει αυτή την πικρή γεύση της αποτυχίας, όχι επειδή οι στόχοι σου ήταν ανέφικτοι, αλλά επειδή η δική σου θέληση σε πρόδωσε;
Μην ψάχνεις δικαιολογίες, ούτε σε άλλους, ούτε στις περιστάσεις. Η αλήθεια είναι πιο απλή και, ίσως, πιο ενοχλητική: δεν έχεις καταλάβει πώς λειτουργεί η αυτοπειθαρχία. Δεν είναι μαγικό χάρισμα, ούτε κάτι που γεννιέσαι με αυτό. Είναι μια δεξιότητα, όπως το να οδηγείς ή να μαγειρεύεις, που θέλει εξάσκηση και, κυρίως, σωστή στρατηγική.
Η παγίδα της "μεγάλης εικόνας"
Το μεγαλύτερο λάθος που κάνεις είναι να κοιτάς μόνο τον τελικό προορισμό. Θέλεις να χάσεις 10 κιλά, να μάθεις μια ξένη γλώσσα, να προαχθείς στη δουλειά. Αυτοί οι στόχοι μοιάζουν βουνό, και το μυαλό σου, για να σε προστατεύσει από την αποτυχία, βρίσκει εύκολους τρόπους να σε απομακρύνει από αυτούς.
Όταν βλέπεις μόνο το αποτέλεσμα, η διαδρομή φαντάζει ατελείωτη και εξαντλητική. Αυτό οδηγεί σε αυτό που οι ειδικοί αποκαλούν "παράλυση από ανάλυση" ή, πιο απλά, στο να μην κάνεις τίποτα, γιατί η αρχή μοιάζει πολύ δύσκολη.
Η λύση δεν είναι να θες περισσότερο, αλλά να κάνεις λιγότερα, πιο συχνά.
Σπάσε το σε μικρά, διαχειρίσιμα κομμάτια
Αντί να σκέφτεσαι "θα γυμνάζομαι 1 ώρα κάθε μέρα", σκέψου "θα κάνω 15 λεπτά σήμερα". Η διαφορά είναι τεράστια. Ένα μικρό, εφικτό βήμα είναι πολύ πιο πιθανό να το πραγματοποιήσεις. Και όταν το κάνεις, νιώθεις μια μικρή νίκη. Αυτή η νίκη τροφοδοτεί την αυτοπεποίθησή σου και σε ωθεί να συνεχίσεις.
Σκέψου το έτσι: είναι πιο εύκολο να σηκωθείς από το κρεβάτι για 15 λεπτά περπάτημα παρά για μια ολόκληρη ώρα στο γυμναστήριο, ειδικά όταν έχει κρύο και βρέχει. Το ίδιο ισχύει και για τη δουλειά. Αντί να λες "θα γράψω όλη την έκθεση", πες "θα γράψω τις 3 πρώτες παραγράφους".
Κάθε μικρή επιτυχία είναι ένα λιθαράκι για τη μεγάλη.
Δημιούργησε συνήθειες, όχι απλές αποφάσεις
Η αυτοπειθαρχία δεν είναι να παλεύεις καθημερινά με τον εαυτό σου. Είναι να έχεις φτιάξει αυτοματισμούς που κάνουν την επιθυμητή συμπεριφορά την προεπιλογή σου. Οι αποφάσεις καταναλώνουν νοητική ενέργεια. Οι συνήθειες, σχεδόν καθόλου.
Σκέψου το πρωινό σου ξύπνημα. Αν έχεις συνηθίσει να πίνεις καφέ αμέσως μόλις ανοίξεις τα μάτια σου, δεν το σκέφτεσαι καν. Απλά το κάνεις. Το ίδιο πρέπει να κάνεις και με τους στόχους σου. Σύνδεσέ τους με κάτι που ήδη κάνεις.
Για παράδειγμα, αν θέλεις να διαβάζεις περισσότερο, βάλε ένα βιβλίο δίπλα στο κρεβάτι σου και διάβαζε 10 σελίδες *πριν* ξαπλώσεις. Αν θέλεις να πίνεις περισσότερο νερό, έχε πάντα ένα μπουκάλι δίπλα σου στο γραφείο.
Οι συνήθειες είναι ο σκελετός της αυτοπειθαρχίας.
Η δύναμη της "δέσμευσης"
Πόσες φορές έχεις πει "θα πάω σινεμά" και μετά, επειδή έβρεχε ή ένιωθες κουρασμένος, δεν πήγες; Αν όμως είχες αγοράσει εισιτήρια, η πιθανότητα να πας θα ήταν πολύ μεγαλύτερη. Αυτό συμβαίνει επειδή η αγορά των εισιτηρίων σε "δέσμευσε".
Βρες τρόπους να δεσμεύσεις τον εαυτό σου. Μπορείς να το κάνεις δημόσια, λέγοντας σε έναν φίλο σου ότι θα πετύχεις έναν στόχο μέχρι μια συγκεκριμένη ημερομηνία. Η κοινωνική πίεση μπορεί να είναι ένα ισχυρό κίνητρο. Ή μπορείς να το κάνεις οικονομικά. Βάλε χρήματα στην άκρη για κάτι που θέλεις, και αν δεν πετύχεις τον στόχο σου, δώρισέ τα σε κάποιον που δεν συμπαθείς.
Η δέσμευση αυξάνει δραματικά την πιθανότητα επιτυχίας.
Είναι σαν να βάζεις ένα "στοίχημα" με τον εαυτό σου, αλλά με πραγματικές συνέπειες.
Μην τιμωρείς την αποτυχία, αντάμειψε την προσπάθεια
Όταν χάνεις μια προπόνηση ή παρασύρεσαι και φας κάτι ανθυγιεινό, η πρώτη σου αντίδραση είναι συνήθως η αυτοκριτική. "Είσαι άχρηστος", "δεν θα τα καταφέρεις ποτέ". Αυτή η αρνητικότητα σε ρίχνει ακόμα πιο κάτω και σε κάνει να τα παρατάς.
Αντί να εστιάζεις στην αποτυχία, εστίασε στην προσπάθεια. Σκέψου: "Σήμερα δεν τα πήγα καλά, αλλά αύριο θα προσπαθήσω ξανά". Και το σημαντικότερο: επιβράβευσε τον εαυτό σου για τις μικρές νίκες. Ολοκλήρωσες τις 15 λεπτά περπάτημα; Δώσε στον εαυτό σου ένα μικρό, υγιεινό σνακ ή 10 λεπτά χαλάρωσης.
Η θετική ενίσχυση είναι πολύ πιο αποτελεσματική από την αρνητική.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνεις χαλαρός με τον εαυτό σου. Σημαίνει ότι πρέπει να είσαι έξυπνος. Θέλεις να χτίσεις ένα σπίτι; Δεν θα αρχίσεις να χτυπάς τον εργάτη επειδή έβαλε λίγο παραπάνω τσιμέντο. Θα τον διορθώσεις και θα τον ενθαρρύνεις να συνεχίσει.
Η αυτοπειθαρχία είναι ένας μαραθώνιος, όχι σπριντ
Αν ψάχνεις για γρήγορες λύσεις, θα απογοητευτείς. Η αυτοπειθαρχία χτίζεται σταδιακά, μέρα με τη μέρα. Θα υπάρξουν καλές και κακές μέρες. Θα υπάρξουν στιγμές που θα νιώθεις ότι κάνεις βήματα πίσω. Αυτό είναι φυσιολογικό.
Το κλειδί είναι να μην τα παρατάς. Κάθε φορά που πέφτεις, σηκώνεσαι. Κάθε φορά που χάνεις τον στόχο σου, τον ξαναβρίσκεις. Μην κοιτάς πόσο μακριά είσαι από τον στόχο, κοίτα πόσο μακριά έχεις φτάσει από την αρχή.
Η συνέπεια είναι το μυστικό.
Αυτές οι συμβουλές δεν θα σε κάνουν έναν υπεράνθρωπο από τη μια μέρα στην άλλη. Θα σου δώσουν όμως τα εργαλεία για να χτίσεις σιγά σιγά την αυτοπειθαρχία που χρειάζεσαι. Ξεκίνα σήμερα, με ένα μικρό βήμα. Και θυμήσου: ο πιο δύσκολος αγώνας είναι αυτός που δεν ξεκινάς ποτέ.
